- +91-7023509999
- 0294-6622222
- info@narayanseva.org
दिवाळीचा दुसरा दिवस म्हणजे नरक चतुर्दशी. पहाटेच्या मऊ प्रकाशात, उटण्याच्या सुवासात, आणि अभ्यंग स्नानाच्या परंपरेत आपल्याला या दिवसाचा खरा अर्थ दिसतो – हा दिवस फक्त शरीर शुद्ध करण्याचा नाही, तर मनातील अंधार, अहंकार आणि दुष्ट प्रवृत्ती दूर करण्याचा दिवस आहे. या दिवसाचा खरा प्रकाश फक्त दिव्यांच्या उजेडात नसून, आपल्या कृतींमध्ये, आपल्या सेवेत आणि दुसऱ्यांच्या चेहऱ्यावर आलेल्या हास्यात दडलेला आहे.
नरक चतुर्दशी, ज्याला ‘काली चौदस’ किंवा ‘छोटी दिवाळी’ असेही म्हटले जाते, दिवाळीच्या दुसऱ्या दिवशी साजरी केली जाते. या दिवशी पहाटे लवकर उठून उटण्याने स्नान करणे, आंघोळीनंतर तिळाचे तेल, सुगंधी उटणे यांचा वापर करून शरीर शुद्ध करणे आणि आरोग्यदायी जीवनाची सुरुवात करणे ही परंपरा आहे.
पौराणिक कथेनुसार, भगवान श्रीकृष्णाने या दिवशी नरकासुराचा वध करून १६,००० कन्यांना त्याच्या कैदेतून मुक्त केले. हा विजय फक्त दुष्टावरचा विजय नाही, तर अन्याय, भीती आणि अंधारावर प्रकाशाचा विजय आहे. म्हणूनच या दिवशी पहाटे स्नान करून, घरात दिवे लावून आणि गोडधोड बनवून हा सण साजरा केला जातो.
नरक चतुर्दशी आपल्याला स्मरण करून देते की जीवनातील खरा नरक म्हणजे स्वार्थ, राग, मत्सर आणि दुःखात अडकलेली मने. या दिवशी आपण केवळ बाह्य स्वच्छता नाही तर अंतःकरणाचीही स्वच्छता करण्याची शपथ घ्यावी. दुसऱ्यांच्या जीवनात प्रकाश पाडणे, त्यांना मदतीचा हात देणे हेच खरे अभ्यंग स्नान आहे.
नरायन सेवा संस्थान गेली अनेक दशके दिव्यांग लोकांच्या जीवनात हा खरा प्रकाश पसरवत आहे. त्यांच्या वैद्यकीय शिबिरांमुळे, शिक्षणामुळे आणि पुनर्वसनामुळे हजारो जीवनं बदलली आहेत. जेव्हा एखादा मुलगा स्वतःच्या पायावर चालू लागतो, एखाद्या मुलीला शिक्षणाची संधी मिळते, तेव्हा त्यांच्या चेहऱ्यावर उमटलेले हास्य हेच या दिवसाचे खरे दिवे आहेत.
या नरक चतुर्दशीला, फक्त आपल्या घरात दिवे लावू नका तर एखाद्या गरजवंताच्या जीवनात प्रकाश पाडा.
आपली छोटीशी देणगी कुणाच्यातरी जीवनात मोठा बदल घडवू शकते.
या दिवाळीत खरा उत्सव साजरा करायचा असेल, तर आपल्या कृतींनी दुसऱ्यांच्या जीवनात उजेड आणा. नरक चतुर्दशी म्हणजे केवळ दिवे लावण्याचा दिवस नाही – तो आपल्या अंतःकरणाचा अंधार दूर करण्याचा दिवस आहे.
नरायन सेवा संस्थान आपल्याला या दिवशी प्रेम, सेवा आणि करुणेच्या मार्गावर चालण्याचे आमंत्रण देते. चला, आपण सर्व मिळून सेवा, मदत आणि सहकार्याच्या दिव्यांनी हा दिवस उजळवूया आणि समाजाच्या प्रत्येक कोपऱ्यात हास्य पसरवूया. आजच देणगी द्या आणि कुणाच्यातरी जीवनात खरा प्रकाश आणा!
FAQs
प्रश्न: नरक चतुर्दशी का साजरी केली जाते?
उत्तर: नरकासुराचा वध आणि दुष्टावर प्रकाशाचा विजय साजरा करण्यासाठी नरक चतुर्दशी साजरी केली जाते.
प्रश्न: नरक चतुर्दशीच्या दिवशी कोणत्या परंपरा पाळल्या जातात?
उत्तर: पहाटे उटण्याने स्नान, तिळाचे तेल लावणे आणि दिवे लावून घर उजळवणे या परंपरा पाळल्या जातात.
प्रश्न: नरक चतुर्दशी व धनत्रयोदशीमध्ये काय फरक आहे?
उत्तर: नरक चतुर्दशी हा दिवाळीचा दुसरा दिवस असून तो दुष्टावर विजय दर्शवतो, तर धनत्रयोदशी हा धन्वंतरिच्या पूजेचा दिवस आहे.
प्रश्न: या दिवशी सेवा किंवा दान का महत्वाचे आहे?
उत्तर: या दिवशी सेवा व दान केल्याने केवळ घर नाही तर समाजातही खरा प्रकाश पसरतो.
प्रश्न: नरायन सेवा संस्थानला देणगी कशी द्यावी?
उत्तर: आपण त्यांच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन ऑनलाईन देणगी देऊ शकता व कुणाच्यातरी जीवन उजळवू शकता.
सनातन धर्मात अमावस्या (नवचंद्र तिथी) ही आत्मशुद्धी, पितृस्मरण आणि आध्यात्मिक साधनेसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. जेव्हा ही अमावस्या अधिक मासात येते, तेव्हा तिचे महत्त्व अनेक पटींनी वाढते. वर्ष 2026 मध्ये ज्येष्ठ अधिक अमावस्येचा पवित्र दिवस सोमवारी येत आहे. सोमवारी येणाऱ्या अमावस्येला सोमवती अमावस्या असेही म्हटले जाते.
सनातन धर्मामध्ये, ‘एकादशी तिथी’ ही भगवान श्रीहरी विष्णूच्या पूजनासाठी अत्यंत पवित्र आणि पुण्यप्रद मानली जाते. दर महिन्याला येणारी एकादशी. ती भक्तांना आत्मशुद्धी आणि भक्तीचा संदेश देते. तथापि, जेव्हा अधिकमासात येणाऱ्या ‘परमा एकादशी’चा प्रसंग येतो, तेव्हा तिचे महत्त्व आणखीच वाढते.
पुरुषोत्तम महिन्याच्या पवित्र प्रसंगी, येथे पुरुषोत्तम महिना महात्म्य कथेचे अध्याय २१ ते ३१ सादर केले आहेत, जे केवळ भक्तीची रहस्येच प्रकट करत नाहीत, तर साधकाला धर्म, श्रद्धा आणि मोक्षाच्या मार्गावर जीवन जगण्याची प्रेरणाही देतात.
