गरजू लोकांना कशी मदत करावी? सोशल मीडिया मला मदत करू शकेल का?

जागतिक बँकेच्या अहवालानुसार (२०२१), जागतिक लोकसंख्येच्या ९.२% लोक दारिद्र्यात जगतात. दारिद्र्याची समस्या जगासाठी नवीन नाही, कारण जगातील जवळपास सर्वच देश या समस्येशी झुंजत आहेत.

२०१५ मध्ये, संयुक्त राष्ट्रांच्या १९३ देशांनी अजेंडा २०३० वर स्वाक्षरी केली, ज्याचा उद्देश देशातून अत्यंत गरिबीचे निर्मूलन करणे आणि असमानता कमी करणे हा आहे.

वेगवेगळ्या देशांमध्ये त्यांच्या शासकीय आणि अशासकीय संस्थांसह दारिद्र्य निर्मूलनाचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी संस्थांनी अनेक योजना आणल्या आहेत. त्याशिवाय, अजेंडा २०३० साध्य करण्यासाठी जनतेतील अनेक व्यक्ती आपला पाठिंबा दर्शवण्यासाठी पुढे आल्या आहेत.

गरजूंना मदत कशी करावी?

एक व्यक्ती म्हणून, गरजू लोकांना मदत करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत-

• धर्मादाय संस्था आणि मदत निधींना आर्थिक देणगी देणे
• धर्मादाय संस्थांना वस्तूंच्या स्वरूपात देणगी (जसे की कपडे, खेळणी इत्यादी) देणे
• सेवाभावी संस्थांमध्ये स्वयंसेवा करणे
• विविध माध्यमांद्वारे जनजागृती करणे इत्यादी.

संस्थांची संख्या वाढली आहे. या वाढीमागील एक कारण म्हणजे डिजिटल प्लॅटफॉर्ममुळे देणगीदार आणि सेवाभावी संस्था एकमेकांशी सहजपणे संपर्क साधू शकतात.

ऑनलाइन देणगी वापरणाऱ्या दात्यांच्या वाढीचा विचार केल्यास , भारत हा अशा देशांपैकी एक आहे जिथे या पद्धतीच्या वापरात झपाट्याने वाढ दिसून येते.

ऑनलाइन देणगी कशी दिली जाते?

सध्या भारतात लाखो निधी संकलन वेबसाइट्स आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या वेबसाइट्स आहेत , ज्या ऑनलाइन देणग्या स्वीकारतात . इतकेच नाही तर अनेक सरकारी योजना आणि निधींच्या स्वतःच्या वेबसाइट्स आहेत, जिथे लोक ऑनलाइन देणगी देऊ शकतात .

त्याशिवाय, या धर्मादाय संस्था फेसबुकसारख्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचाही वापर करतात, जिथून ऑनलाइन देणग्या देता येतात आणि त्यांचा प्रचारही करता येतो.

सामाजिक कार्यासाठी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा वापर

सोशल मीडियाचा मुख्य उद्देश लोकांशी जोडले जाणे हा आहे. त्यामुळे, अनेक ना-नफा संस्था आणि इतर धर्मादाय संस्था लाखो लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी आणि त्यांच्यापर्यंत आपला उद्देश पोहोचवण्यासाठी फेसबुक, इंस्टाग्राम, ट्विटर इत्यादी प्लॅटफॉर्मचा वापर करतात . दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, या सोशल नेटवर्किंग साइट्स त्यांच्या संस्थांसाठी प्रचार, विपणन, जनसंपर्क राखणे आणि निधी उभारणे यासाठी एक उत्तम मार्ग आहेत .

एखादी व्यक्ती सोशल मीडियाच्या माध्यमातून गरजूंना कशी मदत करू शकते?

एक देणगीदार म्हणून, तुम्ही ज्या धर्मादाय संस्था किंवा संघटनांना देणगी देऊ इच्छिता, त्यांची माहिती घेण्यासाठी तुम्ही या प्लॅटफॉर्मचा वापर करू शकता. हे प्लॅटफॉर्म दोन्ही बाजूंनी (देणगीदार तसेच संस्था ) संवाद साधण्यास मदत करत असल्यामुळे, देणगीदाराला आपल्या पसंतीच्या धर्मादाय संस्थेशी संपर्क साधणे खूप सोपे होऊ शकते .

याव्यतिरिक्त, स्वयंसेवा करण्यास इच्छुक असलेली व्यक्ती, कोणती संस्था आपल्या कामासाठी स्वयंसेवक स्वीकारते का, हे तपासण्यासाठी या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर देखील पाहू शकते.

या व्यतिरिक्त, देणगीदार या प्लॅटफॉर्मवर निधी उभारणीच्या साईट्स शोधू शकतात किंवा त्यांच्या सोशल मीडियाचा वापर करून जनजागृती कार्यक्रम आणि मोहिमांचा प्रचार करू शकतात.

धर्मादाय कार्यावर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा प्रभाव

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्समुळे लोकांमध्ये सेवाभावी संस्थांचा प्रभाव निश्चितपणे वाढला आहे. या साईट्स आणि प्लॅटफॉर्म्सचा वापर करून, या संस्थांना त्यांच्या कथा, अनुभव सांगणे आणि त्यांच्या उदात्त कार्यासाठी लोकांकडून देणगी मागणे खूप सोपे झाले आहे.

अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, जागतिक स्तरावर, १८% देणगीदारांनी फेसबुकवरील निधी उभारणी साधनांद्वारे देणगी दिली आहे आणि त्यापैकी ८८% जण या साधनांद्वारे पुन्हा देणगी देण्याची शक्यता आहे. त्याचप्रमाणे, ३०% ना-नफा संस्था इंस्टाग्रामद्वारे निधी आणि जागरूकता निर्माण करतात .

ही आकडेवारी देणगीदारांवर सोशल मीडियाचा असलेला प्रचंड प्रभाव स्पष्टपणे दर्शवते. त्यामुळे, असे म्हणणे योग्य ठरेल की सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा वापर करून गरजू लोकांना मदत करण्यासाठी निश्चितपणे बरेच काही करता येते!