- +91-7023509999
- 0294-6622222
- info@narayanseva.org
સનાતન ધર્મમાં વર્ષ દરમિયાન આવતી દરેક એકાદશીનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે, પરંતુ જ્યારે વાત પુરુષોત્તમી એકાદશીની આવે છે, ત્યારે તેનું આધ્યાત્મિક મહત્વ ઘણું વધી જાય છે. આ પવિત્ર એકાદશી ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુને સમર્પિત છે અને અધિક માસમાં આવવાને કારણે અત્યંત દુર્લભ તથા પુણ્યદાયી માનવામાં આવે છે. તેને પદ્મિની એકાદશી અથવા પરમા એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ।
માન્યતા છે કે આ વ્રતને શ્રદ્ધા અને નિયમપૂર્વક કરવાથી મનુષ્યને તમામ પાપોથી મુક્તિ મળે છે અને જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને મોક્ષનો માર્ગ પ્રશસ્ત થાય છે.
વર્ષ 2026માં પુરુષોત્તમી એકાદશી અધિક માસના શુક્લ પક્ષમાં ઉજવવામાં આવશે. પંચાંગ અનુસાર એકાદશી તિથિ 26 મે 2026ના રોજ સવારે 5:10 વાગ્યે શરૂ થશે અને 27 મે 2026ના રોજ સવારે 6:21 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદય તિથિના આધારે આ વ્રત બુધવાર, 27 મે 2026ના રોજ રાખવામાં આવશે.
અધિક માસને “પુરુષોત્તમ માસ” કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે ભગવાન વિષ્ણુના “પુરુષોત્તમ” સ્વરૂપને સમર્પિત છે. તેથી આ માસમાં આવતી એકાદશીને પુરુષોત્તમી એકાદશી કહેવામાં આવે છે.
તેને પદ્મિની એકાદશી પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે માન્યતા મુજબ આ એકાદશી ભક્તોના જીવનમાં કમળ સમાન પવિત્રતા, સદભાગ્ય અને આધ્યાત્મિક પ્રકાશ લાવે છે.
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર આ વ્રત કરવાથી મનુષ્યને તમામ દુઃખોથી મુક્તિ મળે છે અને અંતે વિષ્ણુલોકની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ એકાદશી તમામ એકાદશીઓમાં શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
પુરુષોત્તમી એકાદશી માનવજીવન માટે આત્મશુદ્ધિ અને ઈશ્વર ભક્તિનો દિવ્ય અવસર માનવામાં આવે છે. આ દિવસે મન, વાણી અને કર્મની પવિત્રતાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે.
શાસ્ત્રોમાં જણાવાયું છે કે જે વ્યક્તિ આ દિવસે સાચા મનથી ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ કરે છે, તેનાં અનેક જન્મોનાં પાપો નષ્ટ થઈ જાય છે.
આ વ્રત મનુષ્યના જીવનમાં સકારાત્મક ઊર્જા, સંયમ અને સેવા ભાવનો સંચાર કરે છે. ખાસ કરીને અધિક માસ દરમિયાન કરાયેલ જપ, તપ, દાન અને ભક્તિ અક્ષય પુણ્ય આપનાર માનવામાં આવે છે.
સનાતન સંસ્કૃતિમાં દાનને ધર્મનો શ્રેષ્ઠ ભાગ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને પુરુષોત્તમી એકાદશીના દિવસે કરાયેલ દાન અત્યંત પુણ્યદાયી માનવામાં આવે છે.
ધર્મગ્રંથોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ દિવસે જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુ પ્રસન્ન થાય છે અને જીવનમાં સુખ તથા સમૃદ્ધિનો આશીર્વાદ આપે છે.
પદ્મ પુરાણમાં દાનનું મહત્વ આ રીતે વર્ણવાયું છે:
तीर्थे नदीतटे वापि देवालये विशेषतः।
जप्यं दानं तपः कर्म सर्वमक्षयमश्नुते॥
અર્થાત્ તીર્થસ્થળ, નદીકિનારે અથવા દેવાલયમાં કરાયેલ જપ, દાન અને તપ અક્ષય પુણ્ય આપે છે.
આ પવિત્ર અવસરે નીચેની વસ્તુઓનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે:
માન્યતા છે કે નિઃસ્વાર્થ ભાવથી કરાયેલ દાન ભગવાન શ્રીહરિને અત્યંત પ્રિય હોય છે અને જીવનમાં પુણ્ય, સુખ અને માનસિક શાંતિ આપે છે.
આ પુરુષોત્તમી એકાદશીના પવિત્ર અવસરે Narayan Seva Sansthan દ્વારા દિનદુઃખી, નિરાધાર અને દિવ્યાંગ બાળકો માટે ચલાવવામાં આવતી ભોજન સેવા યોજનામાં સહયોગ આપો અને ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ મેળવો.
પુરુષોત્તમી એકાદશી ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા મેળવવાનો એક દુર્લભ અને દિવ્ય અવસર છે. આ દિવસ આત્મચિંતન, સેવા, દાન અને ભક્તિનો સંદેશ આપે છે.
જે ભક્તો આ દિવસે શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉપવાસ, પૂજા અને દાન કરે છે, તેમના જીવનમાં સકારાત્મકતા, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને ઈશ્વરની કૃપાનો સંચાર થાય છે.
આ પવિત્ર અવસરે ભગવાન શ્રીહરિનું સ્મરણ કરો, જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરો અને ધર્મ તથા માનવતાના માર્ગે આગળ વધવાનો સંકલ્પ લો.
પ્રશ્ન: પુરુષોત્તમી એકાદશી 2026 ક્યારે છે?
ઉત્તર: પુરુષોત્તમી એકાદશી વર્ષ 2026માં બુધવાર, 27 મેના રોજ ઉજવાશે.
પ્રશ્ન: પુરુષોત્તમી એકાદશી કેટલા વર્ષે એકવાર આવે છે?
ઉત્તર: આ એકાદશી માત્ર અધિક માસમાં જ આવે છે, જે લગભગ દરેક ત્રણ વર્ષે એકવાર આવે છે.
પ્રશ્ન: પુરુષોત્તમી એકાદશી પર શું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે?
ઉત્તર: આ દિવસે અન્નદાન, ભોજનદાન, જળસેવા અને જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરવી અત્યંત પુણ્યદાયી માનવામાં આવે છે.
ભારતીય સનાતન સંસ્કૃતિ અને આધ્યાત્મિક પરંપરાઓમાં, ગુરુને ભગવાન કરતાં પણ ઉચ્ચ દરજ્જો આપવામાં આવે છે. ગુરુ પૂર્ણિમા એ ગુરુનું સન્માન કરવા, તેમના અપાર મહત્વને સ્વીકારવા અને તેમના પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા માટે સમર્પિત પવિત્ર તહેવાર છે.
આષાઢ પૂર્ણિમા 2026નું પર્વ 29 જુલાઈએ ઉજવાશે. જાણો તેની તારીખ, તિથિ, શુભ મુહૂર્ત, ગુરુ પૂર્ણિમાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ, પૂજા વિધિ અને અન્નદાનના આધ્યાત્મિક લાભો.
શ્રાવણ માસ આધ્યાત્મિક જાગરણનો તે પવિત્ર સમય છે જ્યારે પ્રકૃતિ અને ચેતના બંને ભગવાન શિવની ભક્તિમાં લીન થઈ જાય છે. ચારે તરફ લીલાછમ હરિયાળી, ઝરમર વરસાદ અને હર-હર મહાદેવના જયઘોષથી ગુંજતું વાતાવરણ સ્વયં સંકેત આપે છે કે આ સમય સાધના, સંયમ અને સેવા દ્વારા ઈશ્વર સાથે જોડાવાનો છે.
