सनातन धर्मात एकादशी तिथींना विशेष महत्त्व आहे. यापैकी मार्गशीर्ष महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या एकादशीला येणारी उत्पन्न एकादशी ही सर्व एकादश्यांची जननी मानली जाते. ही तीच पवित्र तिथी आहे ज्या दिवशी आई एकादशी प्रकट झाली होती. या दिवशी उपवास, संयम आणि भक्ती केल्याने सर्व पापांचा नाश होतो आणि मोक्षाचा मार्ग मोकळा होतो.

उत्पन्न एकादशीचे पौराणिक महत्त्व

पौराणिक कथेनुसार, उत्पन्न एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूंच्या कृपेने ‘एकादशी देवी’ प्रकट झाली. तेव्हापासून हा दिवस पापांचा नाश करणारा दिवस म्हणून साजरा केला जातो. स्कंद पुराण, पद्म पुराण आणि भविष्योत्तर पुराणात याचे तपशीलवार वर्णन केले आहे. या एकादशीला व्रत केल्याने भक्ताला अश्वमेध यज्ञासारखेच फळ मिळते आणि भगवान विष्णूच्या परमधामात स्थान मिळते.

दान, सेवा आणि परोपकाराचे महत्त्व

उत्पन्न एकादशी हा केवळ उपवास, पूजा आणि जप करण्याचा दिवस नाही तर तो सेवा आणि दानधर्माचा एक विशेष प्रसंग आहे. या दिवशी गरीब, भुकेले, असहाय्य, अपंग आणि अनाथांची सेवा केल्याने शंभरपट पुण्य मिळते. श्रीमद्भागवत गीतेत भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले आहेत-

‘यज्ञदानतप: कर्म न त्यज्यम् कार्यमेव तत्।
यज्ञो दानं तपश्चैव पवनानि मनिषिनाम् ।

म्हणजेच, त्याग, दान आणि तपस्या – ही तीन कर्मे कधीही सोडू नयेत कारण ती साधकाला शुद्ध आणि सद्गुणी बनवतात.

उत्पन्न एकादशीला दान आणि सेवेचे पुण्य

या शुभ प्रसंगी, तुम्हीही नारायण सेवा संस्थेच्या अपंग, अनाथ आणि गरजू मुलांच्या जीवनात प्रेम आणि करुणेचा दिवा लावावा. या दिवशी, त्यांच्या आजीवन भोजन (वर्षातून एकदा) सेवा प्रकल्पात सहभागी व्हा आणि उत्पन्न एकादशीचे अपार पुण्य मिळवा.