सनातन परंपरेमध्ये मार्गशीर्ष महिन्यातील कृष्ण पक्षातील एकादशीला ‘उत्पन्ना एकादशी’ म्हणून ओळखले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, भगवान श्री हरी विष्णूंच्या दिव्य शक्तीतून देवी एकादशी प्रकट झाली होती. भगवान विष्णूंची पूजा करणे, उपवास करणे, हरी नामाचा जप करणे आणि दानधर्म करणे यांसाठी या एकादशीचे विशेष महत्त्व आहे.
उत्पन्ना एकादशीच्या दिवशी भक्तीभावाने व्रत पाळल्याने, भगवान विष्णूंची पूजा केल्याने आणि गरजूंची सेवा केल्याने आध्यात्मिक पुण्य प्राप्त होते, अशी श्रद्धा आहे. सत्कर्मे आणि दयाळूपणाच्या कृतीतून आपली भक्ती व्यक्त करण्याची आठवण हा दिवस आपल्याला करून देतो.
उत्पन्ना एकादशी देवी एकादशीचे दिव्य प्रकटीकरण आणि भगवान विष्णूंच्या लीलांशी संबंधित आहे. पौराणिक कथेनुसार, देवी एकादशीने मुरासुर नावाच्या राक्षसाचा वध करून जगाचे वाईट शक्तींपासून रक्षण केले. तिच्या भक्तीने आणि धैर्याने प्रसन्न होऊन भगवान विष्णूंनी तिला ‘एकादशी’ हे नाव देऊन आशीर्वाद दिला.
भगवान विष्णूंना विश्वाचे पालनकर्ता आणि भक्तांचे रक्षणकर्ता मानले जाते. या दिवशी भक्त श्री हरींचे स्मरण करतात, विष्णुसहस्रनामाचे पठण करतात, पवित्र मंत्रांचा जप करतात आणि उत्पन्ना एकादशी व्रताची कथा ऐकतात. या कृती लोकांना सत्य, भक्ती आणि धर्माच्या मार्गावर चालण्यास प्रोत्साहित करतात.
सनातन संस्कृतीमध्ये आपल्या क्षमतेनुसार इतरांचे दुःख कमी करण्याचा एक मार्ग म्हणजे दान मानले जाते. अन्नदान करणे आणि गरजूंना मदत करणे ही अत्यंत श्रेष्ठ कर्मे मानली जातात. उत्पन्ना एकादशीचा पवित्र प्रसंग आपल्याला भगवान विष्णूंच्या पूजेसोबतच मानवतेची सेवा करण्याचा संकल्प करण्याची प्रेरणा देतो.
भुकेल्या व्यक्तीला अन्न देणे, असहाय्य व्यक्तीला आधार देणे आणि वंचित मुलांच्या गरजा पूर्ण करणे ही देखील परमेश्वराच्या भक्तीची सुंदर रूपे आहेत.
उत्पन्ना एकादशीच्या पावन पर्वावर नारायण सेवा संस्थान तर्फे वंचित, गरीब, असहाय आणि दिव्यांग मुलांसाठी भोजन सेवेचे आयोजन केले जात आहे.
या उदात्त उपक्रमाचा एक भाग होऊन भगवान श्री हरी विष्णूंच्या चरणी आपली भक्ती अर्पण करावी, अशी आम्ही आपल्याला नम्र विनंती करतो. तुमच्या सहकार्यामुळे गरजू मुलांना पौष्टिक आणि चविष्ट भोजन मिळण्यास मदत होईल. तुमचे एक छोटेसे योगदानही एका भुकेल्या मुलाची भूक भागवू शकते आणि त्याच्या चेहऱ्यावर हास्य फुलवू शकते.
या उत्पन्ना एकादशीला भगवान विष्णूंचे स्मरण करा, देवी एकादशीचा महिमा साजरा करा आणि दान व सेवेतून आपली भक्ती व्यक्त करा. गरजू मुलाला भोजन देण्यासाठी तुमच्या क्षमतेनुसार योगदान द्या. शेवटी, जेव्हा आपल्या सत्कर्मामुळे एका भुकेल्या व्यक्तीचे ताट भरते आणि एका असहाय व्यक्तीच्या चेहऱ्यावर आनंद येतो, तेव्हा परमेश्वराची भक्ती अधिकच अर्थपूर्ण होते.