पौष अमावस्या, हिंदू धर्मात अत्यंत पुण्यकारी आणि पवित्र तिथी मानली जाते. हा दिवस विशेषतः पितरांचे तर्पण, पिंडदान, ब्राह्मण भोज, स्नान, ध्यान, सेवा आणि दान करण्यासाठी समर्पित असतो. पौष महिन्यातली अमावस्या, तीव्र थंड ऋतूत येते, जेव्हा वातावरण शुद्ध आणि शांत असते. या दिवशी केलेल्या पुण्यकर्मांमुळे पितृ तृप्ती सोबतच जीवनात आरोग्य, शांती आणि सुखाचा मार्ग उघडतो.

शास्त्रात वर्णन आहे की, पौष अमावस्या दिवशी जल, अन्न आणि वस्त्रांचे दान अक्षय पुण्य देते. हा दिवस त्या आत्म्यांच्या शांतीसाठी देखील खास मानला जातो, ज्यांचे विधिपूर्वक तर्पण आणि श्राद्ध होऊ शकले नाही.

पौष अमावस्येचे महत्त्व

पौष अमावस्या संयम, साधना, सेवा आणि तपस्येचा प्रतीक आहे. या दिवशी पवित्र नद्यात स्नान, पितृ तर्पण, मौन साधना, ब्राह्मण भोज आणि गरजूंची सेवा केल्याने मन, आत्मा आणि घर–परिवार पवित्र होतात. शास्त्रात असे म्हटले आहे की, पौष अमावस्येवर केलेले सात्त्विक कर्म आणि दान सर्व पितृ दोष शांत करतात आणि घरात सुख, शांती आणि समृद्धीचे वास होते.

दानाचे महत्त्व श्रीमद्भगवद्गीतानुसार

दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम्।।

अर्थात, जे दान कोणत्याही स्वार्थाशिवाय, योग्य वेळेस आणि योग्य पात्राला दिले जाते, तेच सात्त्विक दान मानले जाते.

दिव्यांग आणि असहायांना भोजन देण्याचा संकल्प

पौष अमावस्या च्या या पुण्य प्रसंगी दिव्यांग, असहाय आणि दीन–दुखींना भोजन देणे पितरांच्या आत्म्याची तृप्ती, पितर कृपा आणि ईश्वराच्या अनुग्रह प्राप्त करण्याचे सर्वोत्तम साधन आहे. नारायण सेवा संस्थेच्या दिव्यांग, अनाथ आणि गरजू मुलांना आजीवन भोजन देण्याच्या सेवा प्रकल्पात सहभागी होऊन आपल्या जीवनात पितर कृपा, सुख, समृद्धी आणि शांती आणा.