सनातन परंपरेत भाद्रपद शुक्ल पक्षातील एकादशीला परिवर्तिनी एकादशी म्हणून ओळखले जाते. ही भगवान विष्णूंना समर्पित अत्यंत पवित्र आणि पुण्यदायी तिथी मानली जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी भगवान विष्णूंचे स्मरण, पूजन, व्रत, हरिनामाचा जप तसेच दान-सेवा केल्याने भक्ताला पुण्य प्राप्त होते आणि जीवनात सुख, शांती व आध्यात्मिक प्रगतीचा मार्ग प्रशस्त होतो.

परिवर्तिनी एकादशीचे धार्मिक महत्त्व

परिवर्तिनी एकादशीचा संबंध भगवान विष्णूंच्या शयनकालाशी जोडला जातो. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी भगवान विष्णू आपल्या शयनावस्थेत कुशी बदलतात, म्हणून या एकादशीला परिवर्तिनी एकादशी असे म्हटले जाते. ही पवित्र तिथी भक्तांना आत्मचिंतन, संयम आणि प्रभूच्या भक्तीसोबत जीवनात सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणण्याचा संदेश देते.

भगवान विष्णूंना जगाचे पालनकर्ते मानले जाते. त्यांची आराधना मनामध्ये श्रद्धा, सद्भावना आणि धर्माच्या मार्गावर चालण्याची प्रेरणा निर्माण करते. एकादशीच्या तिथीला श्रद्धेने केलेले व्रत, पूजन आणि दान हे भगवान विष्णूंची कृपा प्राप्त करण्याचे पवित्र माध्यम मानले जाते.

श्रीमद्भगवद्गीतेत भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात-

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति।
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः॥

अर्थात, जो भक्त प्रेम आणि भक्तिभावाने मला पत्र, पुष्प, फळ किंवा जल अर्पण करतो, त्याने भक्तीभावाने अर्पण केलेली ती वस्तू मी स्वीकारतो.

एकादशीला दान आणि सेवा

सनातन संस्कृतीत व्रत आणि पूजेसोबत दान व सेवेचेही विशेष महत्त्व आहे. एखाद्या गरजू व्यक्तीच्या जीवनात आधार, सन्मान आणि आनंद आणणे हे देखील ईश्वराच्या आराधनेचेच एक रूप मानले जाते.

गोस्वामी तुलसीदासजी म्हणतात-

तुलसी पंछी के पिये, घटे न सरिता नीर।
दान दिये धन ना घटे, जो सहाय रघुवीर।।

अर्थात, ज्याप्रमाणे पक्ष्यांनी पाणी प्यायल्याने नदीचे पाणी कमी होत नाही, त्याचप्रमाणे भगवान श्रीरामांच्या कृपेने दान आणि परोपकार केल्याने धन व पुण्य कधीही कमी होत नाही.

दीन-दुर्बल, असहाय आणि दिव्यांग मुलांना भोजन करा

या परिवर्तिनी एकादशीच्या पुण्यदायी प्रसंगी नारायण सेवा संस्थानतर्फे दीन-दुर्बल, गरजू, असहाय आणि दिव्यांग मुलांसाठी भोजनसेवा केली जात आहे. आपणही आपल्या श्रद्धेला सेवेची जोड द्या आणि एखाद्या गरजू मुलाच्या ताटात पौष्टिक व गोड भोजन पोहोचविण्यात सहभागी व्हा.

या पवित्र परिवर्तिनी एकादशीला भगवान विष्णूंचे स्मरण करा, हरिनामाचा जप करा आणि व्रत व पूजेसोबत सेवेचा संकल्प घ्या. एखाद्या गरजू मुलाच्या ताटात अन्न आणि त्याच्या जीवनात आनंदाचा प्रकाश पोहोचवून आपल्या भक्तीला सेवेचे स्वरूप द्या.