हरियाली अमावस्या हिंदू धर्मात विशेषत: प्रकृती पूजन, पितृ तर्पण आणि पुण्य कर्मांचा पवित्र दिवस आहे. श्रावण महिन्याच्या अमावस्या तिथीला हरियाली अमावस्या म्हणून ओळखले जाते, ज्यामुळे पृथ्वीवर हरिताची, जीवनाची आणि उर्जेची दृष्य आणि प्रतीक उभी राहते. या दिवशी श्राद्ध, तर्पण, वृक्षारोपण, सेवा, दान आणि तपस्या यांचे महत्त्व अत्यंत आहे.

ज्यावेळी प्रकृती आपला हरित स्वरूपात सजलेली असते, त्या वेळी हा दिवस आत्मचिंतन, पर्यावरण रक्षण आणि पितृ शांतीसाठी उत्तम मानला जातो. शास्त्रात लिहिलेले आहे की या दिवशी केलेले सत्कर्मे अनेक पटींनी फळ देणारी असतात आणि पितरांचा आशीर्वाद सहज मिळवता येतो.

हरियाली अमावस्येचे महत्त्व

हरियाली अमावस्या हा दिवस संयम, दान आणि सेवेचा दिवस आहे. या दिवशी वृक्षारोपण, पितृ तर्पण, गंगा स्नान, मौन साधना आणि गरजवंतांची सेवा केल्याने पुण्य प्राप्त होते. हा दिवस प्रकृतीप्रति कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा आणि जंगल, जलस्त्रोत व प्राण्यांचे संरक्षण करण्याचा दिवस आहे. पुराणांमध्ये लिहिले आहे की या दिवशी केलेले सात्विक दान घरातील सुख, शांती आणि समृद्धीचा कारण बनते. दानाचे महत्त्व सांगणारी अनेक धार्मिक ग्रंथात असे म्हटले आहे:

“अन्नदानं परं दानं बहुधा न श्रियं लभेत।
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन अन्नं दातव्यं कृतात्मना॥”

अर्थात, अन्नदान हे सर्वश्रेष्ठ दान आहे, आणि ते व्यक्तीला महान समृद्धी प्राप्त करून देतो. म्हणून, अन्नदान प्रत्येक स्थितीत करणे आवश्यक आहे.

दिव्यांग आणि असहायांना अन्न द्या

हरियाली अमावस्याच्या पवित्र दिवशी दिव्यांग, असहाय आणि दीन-दुखी लोकांना अन्न देणे पितरांच्या आत्माची शांती आणि भगवानाची कृपा प्राप्त करण्याचा एक सोपा आणि सत्य मार्ग आहे. नारायण सेवा संस्थेच्या सेवेतील भागीदार होऊन दिव्यांग, असहाय मुलांना जीवनभर अन्न (वर्षातून एकदाच) देण्याचे पुण्य मिळवा. ही सेवा आपल्या जीवनातही हरियाली, आनंद आणि शांती घेऊन येईल.