સનાતન ધર્મમાં એકાદશી તિથિનું વિશેષ મહત્વ છે. આમાંથી, માર્ગશીર્ષ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી પર આવતી ઉત્પન્ના એકાદશીને બધી એકાદશીઓની માતા માનવામાં આવે છે. આ એ જ પવિત્ર તિથિ છે જે દિવસે માતા એકાદશી પ્રગટ થઈ હતી. આ દિવસે વ્રત, ત્યાગ અને ભક્તિ કરવાથી બધા પાપોનો નાશ થાય છે અને મોક્ષનો માર્ગ મોકળો થાય છે.

ઉત્પન્ના એકાદશીનું પૌરાણિક મહત્વ

દંતકથા અનુસાર, ‘એકાદશી દેવી’ ભગવાન વિષ્ણુની કૃપાથી ઉત્પન્ન એકાદશીના દિવસે પ્રગટ થયા હતા. ત્યારથી આ દિવસ પાપોનો નાશ કરનારી તિથિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. તેનું વિગતવાર વર્ણન સ્કંદ પુરાણ, પદ્મ પુરાણ અને ભવિષ્યોત્તર પુરાણમાં કરવામાં આવ્યું છે. આ એકાદશી પર વ્રત રાખવાથી, ભક્તને અશ્વમેધ યજ્ઞ જેવું જ ફળ મળે છે અને ભગવાન વિષ્ણુના પરમ ધામમાં સ્થાન મળે છે.

દાન, સેવા અને પરોપકારનું મહત્વ

ઉત્પન્ન એકાદશી એ ફક્ત ઉપવાસ, પૂજા અને જાપનો દિવસ નથી, પરંતુ તે સેવા અને દાનનો એક ખાસ પ્રસંગ છે. આ દિવસે ગરીબ, ભૂખ્યા, લાચાર, અપંગ અને અનાથ લોકોની સેવા કરવાથી સો ગણું પુણ્ય મળે છે. શ્રીમદ ભાગવત ગીતામાં ભગવાન કૃષ્ણે કહ્યું છે-

‘યજ્ઞદાનતપઃ કર્મ ન ત્યાજ્યં કાર્યમેવ તત્.
યજ્ઞો દાનમ્ તપશ્ચૈવ પાવનાનિ મનીષીનામ્ ।

એટલે કે, ત્યાગ, દાન અને તપ – આ ત્રણ કાર્યો ક્યારેય છોડવા જોઈએ નહીં કારણ કે તે સાધકને શુદ્ધ અને સદ્ગુણી બનાવે છે.

ઉત્પન્ના એકાદશી પર દાન અને સેવાનું પુણ્ય

આ શુભ પ્રસંગે, તમારે પણ નારાયણ સેવા સંસ્થાનના અપંગ, અનાથ અને જરૂરિયાતમંદ બાળકોના જીવનમાં પ્રેમ અને કરુણાનો દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ. આ દિવસે, તેમના આજીવન ભોજન (વર્ષમાં એક વાર) સેવા પ્રોજેક્ટમાં ભાગ લો અને ઉત્પન્ના એકાદશીના પુણ્ય મેળવો.