કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષમાં એકાદશીનું પાવન પર્વ આવતાં જ મંદિરો દીવાઓના પ્રકાશથી ઝળહળી ઊઠે છે અને ભગવાન વિષ્ણુના જાગરણની ભાવના ભક્તોનાં હૃદયમાં જાગૃત થાય છે. આ પવિત્ર અવસરને દેવ ઉઠી એકાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ પોતાની યોગનિદ્રામાંથી જાગે છે અને ચાતુર્માસનો અંત થાય છે. તેથી દેવ ઉઠી એકાદશીને સદ્કર્મો અને સદ્ભાવનાઓ સાથે ફરીથી જોડાવાનો એક શુભ અવસર માનવામાં આવે છે.
ભગવાન વિષ્ણુ પાલન, રક્ષણ અને કરુણાના પ્રતીક છે. દેવ ઉઠી એકાદશી આપણને આપણી અંદર રહેલી કરુણા અને નિઃસ્વાર્થ સેવાની ભાવનાને જાગૃત કરવાની પ્રેરણા આપે છે. આ પવિત્ર દિવસે જ્યારે આપણે ભગવાન વિષ્ણુના ચરણોમાં શ્રદ્ધા અર્પણ કરીએ છીએ અને જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને ભોજન, સહાય કે સ્નેહ આપીએ છીએ, ત્યારે આપણી ભક્તિ અર્થપૂર્ણ સેવાનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
આ દિવસે ઉપવાસ કરવો, ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવી, તેમનું નામસ્મરણ કરવું, તુલસીની પૂજા કરવી, દાન કરવું અને પોતાની શક્તિ અનુસાર બીજાની સેવા કરવી પુણ્યદાયી કાર્યો માનવામાં આવે છે. ઈશ્વર પ્રત્યેની ભક્તિને માનવતા પ્રત્યેની કરુણા સાથે જોડવાથી દેવ ઉઠી એકાદશીનો સંદેશ વધુ અર્થપૂર્ણ બને છે.
આપણી આસપાસ એવાં અનેક બાળકો છે જેમને હંમેશાં પૌષ્ટિક ભોજન મળી શકતું નથી. આ શુભ અવસરે ભૂખ્યા અને જરૂરિયાતમંદ બાળકને ભોજન કરાવવું એ તેની સંભાળ, સ્નેહ અને સહાય કરવાનો એક અર્થપૂર્ણ માર્ગ છે.
આ જ સેવાભાવ સાથે નારાયણ સેવા સંસ્થાન દેવ ઉઠી એકાદશીના પવિત્ર અવસરે જરૂરિયાતમંદ, વંચિત, અસહાય અને દિવ્યાંગ બાળકો માટે ભોજન સેવા અભિયાનનું આયોજન કરી રહ્યું છે. તમે પણ આ પુણ્યકાર્યનો ભાગ બની શકો છો અને જરૂરિયાતમંદ બાળકને પૌષ્ટિક તથા મીઠું ભોજન પૂરું પાડવામાં સહયોગ આપી શકો છો.
જ્યારે કોઈ પણ અપેક્ષા વિના અને જરૂરિયાતમંદની જરૂરિયાતને પ્રાથમિકતા આપીને દાન કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે વધુ અર્થપૂર્ણ બને છે. શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સાત્ત્વિક દાનનું વર્ણન કરતાં કહે છે:
“દાતવ્યમિતિ યદ્દાનં દીયતેऽનુપકારિણે।
દેશે કાલે ચ પાત્રે ચ તદ્દાનં સાત્ત્વિકં સ્મૃતમ્॥”
તેનો અર્થ એ છે કે યોગ્ય સમયે અને સ્થળે, યોગ્ય પાત્રને, કોઈ પણ બદલાની અપેક્ષા વિના કર્તવ્યભાવથી આપવામાં આવતું દાન સાત્ત્વિક દાન કહેવાય છે.
દેવ ઉઠી એકાદશીના દિવસે આ ભાવનાને અપનાવીને આપણે જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરી શકીએ છીએ, ભૂખ્યા લોકોને ભોજન પૂરું પાડી શકીએ છીએ અને સંભાળ તથા કરુણાની જરૂર હોય તેવા લોકોનો સહારો બની શકીએ છીએ. દાનનું સાચું મૂલ્ય કોઈની વાસ્તવિક જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં અને તેમના જીવનમાં ખુશી તથા સંતોષ લાવવામાં રહેલું છે.
દેવ ઉઠી એકાદશીના પવિત્ર દિવસે દીવા પ્રગટાવો, ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ કરો, તુલસી અને શાલિગ્રામની પૂજા કરો તથા પોતાની ક્ષમતા અનુસાર દાન અને સેવા કરવાનો સંકલ્પ લો. આ પાવન અવસરે કરવામાં આવેલો નાનો એવો સેવાભાવનો પ્રયાસ પણ કોઈ જરૂરિયાતમંદના જીવનમાં મોટી ખુશીનું કારણ બની શકે છે.
આવો, ભગવાન વિષ્ણુના જાગરણના આ પવિત્ર પર્વ પર ભક્તિને સેવામાં પરિવર્તિત કરીએ. જરૂરિયાતમંદ બાળકની થાળીમાં ભોજન પહોંચાડવામાં મદદ કરીએ અને માનવતાની સેવા કરવાના આ ઉમદા કાર્યનો ભાગ બનીએ.
તમારું દાન દિવ્યાંગ બાળકોને ભોજન પૂરું પાડવામાં મદદરૂપ બનશે