03 May 2026

અપરા એકાદશી 2026: અપરા એકાદશી ક્યારે છે? જાણો તિથિ, પૂજા વિધિ અને પારણાંનો સમય

Start Chat

સનાતન ધર્મમાં એકાદશી તિથિઓનું વિશેષ મહત્વ જણાવાયું છે, પરંતુ તેમાં પણ અપરા એકાદશીનું સ્થાન અત્યંત પુણ્યદાયક અને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. આ પવિત્ર તિથિ જેઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી આવે છે અને પોતાના નામ પ્રમાણે સાધકને “અપાર” એટલે કે અનંત પુણ્ય પ્રદાન કરે છે. આ દિવસ ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુની આરાધના અને દાન-પુણ્ય માટે અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. 

 

અપરા એકાદશી 2026 ક્યારે છે?

વર્ષ 2026માં અપરા એકાદશીનું વ્રત બુધવાર, 13 મેના રોજ રાખવામાં આવશે.
પંચાંગ મુજબ:

  • એકાદશી તિથિનો પ્રારંભ: 12 મે બપોરે 2:52 વાગ્યે
  • એકાદશી તિથિનો અંત: 13 મે બપોરે 1:29 વાગ્યે

હિંદુ પરંપરામાં ઉદય તિથિને મહત્વ આપવામાં આવે છે, તેથી વ્રત 13 મેના રોજ રાખવામાં આવશે. 

  • પારણાંનો સમય: 14 મે સવારે 5:31 થી 8:14 વાગ્યા સુધી શુભ માનવામાં આવે છે. 

 

અપરા એકાદશીનું આધ્યાત્મિક મહત્વ

અપાર” શબ્દનો અર્થ છે—જેણે કોઈ સીમા ન હોય. એટલે કે આ દિવસે કરવામાં આવેલ જપ, તપ, વ્રત અને દાન અનંત અને અનેકગણું ફળ આપે છે. 

શાસ્ત્રોમાં જણાવાયું છે કે જે સાધક શ્રદ્ધા અને નિયમપૂર્વક આ એકાદશીનું વ્રત કરે છે, તેના તમામ પાપોનો નાશ થાય છે અને જીવનમાં સુખ-શાંતિ આવે છે. 

આ એકાદશી ખાસ કરીને તે લોકો માટે કલ્યાણકારી માનવામાં આવે છે, જે પોતાના જીવનમાં જાણતાં-અજાણતાં થયેલા પાપોથી મુક્તિ મેળવવા માંગે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે વ્રત રાખવાથી બ્રહ્મહત્યા, પરનિંદા, અપ્રમાણિકતા અને અન્ય ગંભીર દોષોથી પણ મુક્તિ મળે છે. સાથે જ આ વ્રત સાધકને મોક્ષના માર્ગે આગળ લઈ જાય છે. 

 

વ્રત અને પૂજા વિધિ

  • બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠીને સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્ર ધારણ કરો. 
  • ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીનું વિધિપૂર્વક પૂજન કરો. 
  • પૂજામાં તુલસીના પાન, ચંદન, ધૂપ, દીવો અને ગંગાજળનો સમાવેશ કરો. 

આ દિવસે “ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય” મંત્રનો જપ કરવો અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. 

ભક્તો દિવસભર વ્રત રાખે છે. કેટલાક નિર્જળા વ્રત પણ કરે છે, જે ખૂબ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. 

સાંજે:

  • દીપદાન કરો
  • પીપળાના વૃક્ષ નીચે દીવો પ્રગટાવો

 

શું કરવું અને શું ન કરવું

શું કરવું:

  • સાત્વિકતા જાળવો
  • જરૂર પડે તો ફળાહાર કરો
  • મનને શાંત રાખો અને ભજન કરો
  • જરૂરિયાતમંદોને પાણી, અન્ન, ફળ અથવા કપડાં દાન કરો

શું ન કરવું:

  • ચોખા અને તામસિક ભોજન ટાળો
  • ક્રોધ, નિંદા અને અસત્યથી દૂર રહો
  • વાળ અને નખ ન કાપો
  • બપોરે ઊંઘ ન કરો
  • તુલસીના પાન ન તોડો

આ નિયમોનું પાલન કરવાથી વ્રતનું સંપૂર્ણ ફળ મળે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. 

 

અપરા એકાદશી પર દાનનું મહત્વ

સનાતન પરંપરામાં દાનને શ્રેષ્ઠ કર્મ માનવામાં આવે છે. અપરા એકાદશી જેવા પવિત્ર દિવસે તેનું મહત્વ અનેકગણું વધી જાય છે. 

શાસ્ત્રો મુજબ, આ દિવસે કરેલું દાન અક્ષય પુણ્ય આપે છે અને જીવનના દુઃખોને દૂર કરે છે. 

આ પવિત્ર દિવસે બ્રાહ્મણો, ગરીબ, નિર્બળ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને ભોજન, વસ્ત્ર, અન્ન અને ધનનું દાન કરવું ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે. ભૂખ્યા વ્યક્તિને ભોજન કરાવવું સૌથી મોટું પુણ્ય કાર્ય કહેવાય છે. 

ગોસ્વામી તુલસીદાસજીએ દાનનું મહત્વ સમજાવતા કહ્યું છે:

“જેમ પક્ષીઓના પાણી પીવાથી નદીનું પાણી ઓછું થતું નથી,
તેમ ભગવાનના આશીર્વાદથી દાન આપવાથી ધન ઓછું થતું નથી.”

 

સેવા દ્વારા પુણ્ય કમાઓ

અપરા એકાદશી માત્ર વ્રત અને પૂજા પૂરતું નથી, પરંતુ સેવા અને કરુણાનો પણ પવિત્ર દિવસ છે. 

આ દિવસે જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરવી, દિવ્યાંગોને સહાય આપવી અને ગરીબ બાળકોને ભોજન કરાવવું ખૂબ પુણ્યકારક માનવામાં આવે છે. 

આ પવિત્ર અવસર પર સેવા, ભક્તિ અને દાન દ્વારા જીવનને અર્થપૂર્ણ બનાવો અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા મેળવો. 

યાદ રાખો—આ દિવસે કરેલું નાનું શું સત્કર્મ પણ જીવનમાં અપાર સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવી શકે છે. 

 

 

 

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

પ્ર. અપરા એકાદશી 2026માં ક્યારે છે?
ઉ. 2026માં અપરા એકાદશીનો વ્રત બુધવાર, 13 મેના રોજ રાખવામાં આવશે. 

પ્ર. અપરા એકાદશી પર કયા ભગવાનની પૂજા થાય છે?
ઉ. આ દિવસે ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુની પૂજા કરવામાં આવે છે. 

પ્ર. આ દિવસે શું દાન કરવું જોઈએ?
ઉ. અન્ન, પાણી અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન કરાવવું શ્રેષ્ઠ દાન માનવામાં આવે છે. 

પ્ર. શું આ દિવસે દાનનું વિશેષ મહત્વ છે?
ઉ. હા, આ દિવસે કરેલું દાન વિશેષ પુણ્ય આપે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. 

પ્ર. શું વૃદ્ધ લોકો વ્રત રાખી શકે?
ઉ. હા, વૃદ્ધ લોકો પોતાની ક્ષમતા મુજબ વ્રત રાખી શકે છે. સ્વાસ્થ્ય મુજબ ફળાહાર કરીને પણ વ્રત કરી શકે છે.

X
Amount = INR