- +91-7023509999
- 0294-6622222
- info@narayanseva.org
સનાતન ધર્મમાં એકાદશી તિથિઓનું વિશેષ મહત્વ જણાવાયું છે, પરંતુ તેમાં પણ અપરા એકાદશીનું સ્થાન અત્યંત પુણ્યદાયક અને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. આ પવિત્ર તિથિ જેઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીએ આવે છે અને પોતાના નામ પ્રમાણે સાધકને “અપાર” એટલે કે અનંત પુણ્ય પ્રદાન કરે છે. આ દિવસ ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુની આરાધના અને દાન-પુણ્ય માટે અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
વર્ષ 2026માં અપરા એકાદશીનું વ્રત બુધવાર, 13 મેના રોજ રાખવામાં આવશે.
પંચાંગ મુજબ:
હિંદુ પરંપરામાં ઉદય તિથિને મહત્વ આપવામાં આવે છે, તેથી વ્રત 13 મેના રોજ રાખવામાં આવશે.
“અપાર” શબ્દનો અર્થ છે—જેણે કોઈ સીમા ન હોય. એટલે કે આ દિવસે કરવામાં આવેલ જપ, તપ, વ્રત અને દાન અનંત અને અનેકગણું ફળ આપે છે.
શાસ્ત્રોમાં જણાવાયું છે કે જે સાધક શ્રદ્ધા અને નિયમપૂર્વક આ એકાદશીનું વ્રત કરે છે, તેના તમામ પાપોનો નાશ થાય છે અને જીવનમાં સુખ-શાંતિ આવે છે.
આ એકાદશી ખાસ કરીને તે લોકો માટે કલ્યાણકારી માનવામાં આવે છે, જે પોતાના જીવનમાં જાણતાં-અજાણતાં થયેલા પાપોથી મુક્તિ મેળવવા માંગે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે વ્રત રાખવાથી બ્રહ્મહત્યા, પરનિંદા, અપ્રમાણિકતા અને અન્ય ગંભીર દોષોથી પણ મુક્તિ મળે છે. સાથે જ આ વ્રત સાધકને મોક્ષના માર્ગે આગળ લઈ જાય છે.
આ દિવસે “ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય” મંત્રનો જપ કરવો અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
ભક્તો દિવસભર વ્રત રાખે છે. કેટલાક નિર્જળા વ્રત પણ કરે છે, જે ખૂબ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
સાંજે:
આ નિયમોનું પાલન કરવાથી વ્રતનું સંપૂર્ણ ફળ મળે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
સનાતન પરંપરામાં દાનને શ્રેષ્ઠ કર્મ માનવામાં આવે છે. અપરા એકાદશી જેવા પવિત્ર દિવસે તેનું મહત્વ અનેકગણું વધી જાય છે.
શાસ્ત્રો મુજબ, આ દિવસે કરેલું દાન અક્ષય પુણ્ય આપે છે અને જીવનના દુઃખોને દૂર કરે છે.
આ પવિત્ર દિવસે બ્રાહ્મણો, ગરીબ, નિર્બળ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને ભોજન, વસ્ત્ર, અન્ન અને ધનનું દાન કરવું ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે. ભૂખ્યા વ્યક્તિને ભોજન કરાવવું સૌથી મોટું પુણ્ય કાર્ય કહેવાય છે.
ગોસ્વામી તુલસીદાસજીએ દાનનું મહત્વ સમજાવતા કહ્યું છે:
“જેમ પક્ષીઓના પાણી પીવાથી નદીનું પાણી ઓછું થતું નથી,
તેમ ભગવાનના આશીર્વાદથી દાન આપવાથી ધન ઓછું થતું નથી.”
અપરા એકાદશી માત્ર વ્રત અને પૂજા પૂરતું નથી, પરંતુ સેવા અને કરુણાનો પણ પવિત્ર દિવસ છે.
આ દિવસે જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરવી, દિવ્યાંગોને સહાય આપવી અને ગરીબ બાળકોને ભોજન કરાવવું ખૂબ પુણ્યકારક માનવામાં આવે છે.
આ પવિત્ર અવસર પર સેવા, ભક્તિ અને દાન દ્વારા જીવનને અર્થપૂર્ણ બનાવો અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા મેળવો.
યાદ રાખો—આ દિવસે કરેલું નાનું શું સત્કર્મ પણ જીવનમાં અપાર સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવી શકે છે.
પ્ર. અપરા એકાદશી 2026માં ક્યારે છે?
ઉ. 2026માં અપરા એકાદશીનો વ્રત બુધવાર, 13 મેના રોજ રાખવામાં આવશે.
પ્ર. અપરા એકાદશી પર કયા ભગવાનની પૂજા થાય છે?
ઉ. આ દિવસે ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુની પૂજા કરવામાં આવે છે.
પ્ર. આ દિવસે શું દાન કરવું જોઈએ?
ઉ. અન્ન, પાણી અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન કરાવવું શ્રેષ્ઠ દાન માનવામાં આવે છે.
પ્ર. શું આ દિવસે દાનનું વિશેષ મહત્વ છે?
ઉ. હા, આ દિવસે કરેલું દાન વિશેષ પુણ્ય આપે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્ર. શું વૃદ્ધ લોકો વ્રત રાખી શકે?
ઉ. હા, વૃદ્ધ લોકો પોતાની ક્ષમતા મુજબ વ્રત રાખી શકે છે. સ્વાસ્થ્ય મુજબ ફળાહાર કરીને પણ વ્રત કરી શકે છે.
દ્રિક પંચાંગ અનુસાર વર્ષ 2026માં પરિવર્તિની એકાદશીનું વ્રત 22 સપ્ટેમ્બરે રાખવામાં આવશે. એકાદશી વ્રતનું પારણું બીજા દિવસે દ્વાદશી તિથિમાં કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં પારણું 23 સપ્ટેમ્બરે સવારે 06:24થી 08:49 વાગ્યાની વચ્ચે કરવામાં આવશે.
વર્ષ 2026માં શ્રાદ્ધ પક્ષની શરૂઆત 26 સપ્ટેમ્બર, 2026થી થશે અને 10 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સર્વ પિતૃ અમાવસ્યા સાથે તેનું સમાપન થશે. આ 16 દિવસો પૂર્વજોના સ્મરણ, તેમની શાંતિ અને સંતોષ માટે પ્રાર્થના કરવા માટે વિશેષ સમર્પિત માનવામાં આવે છે. જે લોકોને પોતાના પૂર્વજના અવસાનની ચોક્કસ તિથિની જાણ ન હોય, તેઓ તમામ પૂર્વજોના સન્માન માટે અમાવસ્યાના દિવસે શ્રાદ્ધ કરી શકે છે.
પંચાંગ અનુસાર વર્ષ 2026માં ભાદરવા પૂર્ણિમા 26 સપ્ટેમ્બરના રોજ મનાવવામાં આવશે. પૂર્ણિમા તિથિનો પ્રારંભ 25 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે 11:06 વાગ્યે થશે અને તેનો અંત 26 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે 10:18 વાગ્યે થશે. ઉદયતિથિની માન્યતા અનુસાર વ્રત, પૂજા અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાન 26 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ કરવું શુભ રહેશે.
