ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ 2026: ਤਾਰੀਖ, ਮਹੱਤਵ, ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ, ਰੱਖੜੀ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪੁੰਨ

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਾਵਣ ਦੌਰਾਨ ਭਗਤ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ, ਮੰਤਰ ਜਾਪ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਭਗਤੀ, ਆਸਥਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।

ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖੜੀ (ਰੱਖਿਆ ਬੰਧਨ) ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਭਾਵਪੂਰਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਾਰਿਆਲੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਵਰੁਣ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਸਥਾ, ਪਿਆਰ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮੌਕਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?

ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀ ਤਿਥੀ 27 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:08 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 28 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:48 ਵਜੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ (ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਚੰਦਰ ਤਿਥੀ) ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ 28 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸਾਵਣ ਦੇ ਉਸ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਭਗਤ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੋਟਾ ਜਲ, ਕੁਝ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਹੈ।

ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ, ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼ਟਕ, ਮਹਾਮ੍ਰਿਤਿਉਂਜਯ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰੱਖੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਆਰ

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰੱਖੜੀ (ਰੱਖਿਆ ਬੰਧਨ) ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰ (ਰੱਖੜੀ) ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖੀ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਾ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਰੱਖੜੀ ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪੁੰਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਾਨ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਅੰਨ ਦਾਨ, ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:

“ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪਃ ਕਰਮ ਨ ਤਿਆਜ੍ਯੰ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵ ਤਤ੍।”

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਯਜ੍ਞ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪ ਵਰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕਰੁਣਾ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਭਗਤੀ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਅੰਨ ਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਸਰੀਰਕ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ, ਆਪਣਾਪਣ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਅੰਨ ਸੇਵਾ ਕਰੋ

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗਰੀਬ, ਵੰਚਿਤ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੇਕ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਤੱਕ ਭੋਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸੀਮਤ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅੰਨ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਤੱਕ, ਇਹੀ ਹੈ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ—ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨਮਾਨ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ।

ਇਸ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਆਓ, ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਈਏ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰੀਏ, ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਈਏ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQs)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ 2026 ਕਦੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ?
ਉੱਤਰ: ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ 28 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਕੀ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਰੱਖੜੀ (ਰੱਖਿਆ ਬੰਧਨ) ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰ (ਰੱਖੜੀ) ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖੀ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਕੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅੰਨ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।