ਰੱਖੜੀ 2026: ਤਾਰੀਖ, ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ

ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੱਖੜੀ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰੱਖੜੀ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?

ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ: ਸਵੇਰੇ 6:19 ਵਜੇ ਤੋਂ 9:48 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ: 3 ਘੰਟੇ 28 ਮਿੰਟ

ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੈ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਕਲਪ

ਰੱਖੜੀ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਰੱਖਿਆ” ਅਤੇ “ਬੰਧਨ” ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਖੁਸ਼ੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਰਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੜੀ ਦੋ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਉਸ ਬੰਧਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਿਆ-ਸੂਤਰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੱਗਾਂ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਵੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਥਾ

ਰੱਖੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵਾਮਨ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਮੰਗੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਪ ਲਿਆ। ਤੀਜੇ ਪੈਰ ਲਈ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਿਆ-ਸੂਤਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ।

ਰੱਖੜੀ ਕਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹੀਏ?

ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ। ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਜਾ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੋਲੀ, ਅਕਸ਼ਤ (ਚੌਲ), ਦੀਵਾ, ਮਿਠਾਈ ਅਤੇ ਰੱਖੜੀ ਰੱਖੋ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ ‘ਤੇ ਬਿਠਾਓ। ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਰੋਲੀ ਜਾਂ ਚੰਦਨ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹੋ। ਉਸਨੂੰ ਮਿਠਾਈ ਖਵਾਓ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੁਖੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।

ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ, ਉਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

“ਯੇਨ ਬੱਧੋ ਬਲੀ ਰਾਜਾ, ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਹ।
ਤੇਨ ਤਵਾਮਪਿ ਬਧਨਾਮਿ, ਰਕਸ਼ੇ ਮਾ ਚਲ ਮਾ ਚਲ॥”

ਇਸ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਿਆ-ਸੂਤਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੱਖੜੀ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਰੱਖੜੀ ਚੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਰੱਖੜੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੌਲੀ ਜਾਂ ਸੂਤੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰੱਖੜੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਓਮ, ਸਵਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁਭ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੱਖੜੀਆਂ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਰੱਖੜੀਆਂ ਵੀ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਅਸਲ ਮਹੱਤਵ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਜਾਂ ਸਜਾਵਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਧਾਗਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਕੀਮਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ

ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਅਸਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਭਾਵੇਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਆਪਣੇਪਣ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ, ਸਤਿਕਾਰ, ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਿਆਉਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਲਿਆਉਣਾ—ਇਹ ਵੀ ਰੱਖਿਆ, ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਹਨ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰੱਖੜੀ ਦੀਆਂ ਦਿਲੋਂ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ।