ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਤਿਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਦਾ ਇਹ ਆਖਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ, ਜਾਪ, ਧਿਆਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖੜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖੀ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ, ‘ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਦਾ ਜਾਪ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ੁਤੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ… ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਕਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਕਿਸੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਲਿਆਉਣਾ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ-
ਪ੍ਰਗਟ ਚਾਰਿ ਪਦ ਧਰਮ ਕੇ ਕਲਿ ਮਹੁੰ ਏਕ ਪ੍ਰਧਾਨ।
ਜੇਨ ਕੇਨ ਬਿਧਿ ਦੀਨ੍ਹੇ ਦਾਨ ਕਰਇ ਕਲਿਆਣ॥
ਅਰਥਾਤ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਚਰਨ ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦੀਨ-ਦੁਖੀ, ਗਰੀਬ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਤੱਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੋ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਬਣਾਓ।