ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਰਤ-ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤ, ਜਾਪ, ਧਿਆਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਸੁਖ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਜੋੜੇ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਰਾਵਣ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ

ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਭਗਤੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

‘ਪੁਤ੍ਰਦਾ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।” ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਵਰਤ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਤਦ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇ।

ਦਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:

ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪਃਕਰਮ ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯੰ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵ ਤਤ੍ ।
ਯਜ੍ਞੋ ਦਾਨੰ ਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਵਨਾਨਿ ਮਨੀਸ਼ਿਣਾਮ੍ ॥

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਯੱਗ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਅਜਿਹੇ ਕਰਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਕਰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ, ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਨਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਕਿਸੇ ਬੇਸਹਾਰੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਨਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲਿਆਉਣਾ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।

ਸੰਤਾਨ ਸੁਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਅੰਨ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰੋ

ਸ੍ਰਾਵਣ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕਾ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗਰੀਬ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਵੰਚਿਤ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚੇ ਤੱਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰੋ।

ਆਓ, ਇਸ ਸ੍ਰਾਵਣ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਵਰਤ, ਭਗਤੀ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਬਣਾਈਏ। ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਵਾਸ ਹੋਵੇ।