ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ: ਆਤਮਾ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਅਮੁੱਲ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਯੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤਣਾਅ, ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਦ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਤੰਭ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਸਾਧਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ, ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ

‘ਯੋਗ’ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਧਾਤੂ ‘ਯੁਜ’ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਜੋੜਨਾ” ਜਾਂ “ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ”। ਯੋਗ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੁਮੇਲਪੂਰਨ ਏਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਬਾਹਰੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਇੱਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਯੋਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸਰੀਰਕ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਮਾਰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੈਤ੍ਰਾਇਣੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

ਐਕਤਵੰ ਪ੍ਰਾਣ-ਮਨਸੋਰਿ ਇੰਦ੍ਰਿਆਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ।

ਸਰਵ-ਭਾਵ ਪਰਿਤਿਆਗੋ ਯੋਗ ਇਤਿਆਭਿਧੀਯਤੇ॥ 

ਅਰਥ: ਪ੍ਰਾਣ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਏਕ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਬਾਹਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਣਾ—ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੇਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਜੀਊਣ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਕਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:

ਯੋਗਃ ਕਰਮਸੁ ਕੌਸ਼ਲਮ੍ 

ਅਰਥ: ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਸਚੇਤਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ।

ਯੋਗ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਜੀਊਣ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੀ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਯੋਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼

ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਈਰਖਾ, ਘ੍ਰਿਣਾ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੋਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਆਸ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗ ਦਾ ਗੌਰਵਮਈ ਇਤਿਹਾਸ

ਯੋਗ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲਗਭਗ 5,000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵਿਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਗਹਿਰੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਯੋਗ ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੋਗ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ

ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ:

1. ਭਕਤੀ ਯੋਗ

ਭਕਤੀ ਯੋਗ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਧਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

2. ਗਿਆਨ ਯੋਗ

ਗਿਆਨ ਯੋਗ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

3. ਕਰਮ ਯੋਗ

ਕਰਮ ਯੋਗ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਜਾਂ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

4. ਰਾਜ ਯੋਗ

ਰਾਜ ਯੋਗ ਮਨ ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸਾਧਨਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਯੋਗ ਆਸਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ

ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ (ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਤਕਾਲ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸ਼ੁੱਧ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਯੋਗ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਹੈ। ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗ ਦੇ ਲਾਭ

ਯੋਗ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਲਾਭ ਹਨ:

• ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਚਕੀਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਊਰਜਾਵਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
  • ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
  • ਇੱਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
  • ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
  • ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
  • ਦਿਲ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
  • ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
  • ਪ੍ਰੇਮ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਅਭਿਆਨ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਪੂਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਿਹਤ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।

ਅੱਜ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਯੋਗ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਈ ਕੱਢ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਯੋਗ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸਾਧਨਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ।

ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਆਓ ਸੰਕਲਪ ਕਰੀਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਯੋਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗੇ।

ਕਿਉਂਕਿ ਯੋਗ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।