ਭਾਰਤੀ ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਿਲਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮੰਨ ਕੇ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਫੇਰੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਸੰਕਲਪ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਆਹ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੇਵਾ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਰਸਤਾ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਿਆਂ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੇਵਾ ਪਰਿਸਰ ਵਿਖੇ 47ਵਾਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਜੋੜਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ 19 ਅਤੇ 20 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਲਿਓ ਕਾ ਗੁੜਾ, ਬੜੀ, ਉਦੈਪੁਰ ਸਥਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਸੇਵਾ ਮਹਾਤੀਰਥ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁੰਦਰ ਵਿਆਹ ਮੰਡਪ ਸਜਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੇਦਿਕ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜੇਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਨਾਈ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਹੌਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਲਾੜੇ-ਲਾੜੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝਣਗੇ।
ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਇਹ ਨੇਕ ਪਹਿਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸਹਾਰਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਡੇ ਖਰਚੇ ਚੁੱਕਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸੰਸਥਾਨ ਯੋਗ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ, ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ ਮਹਾਕਾਯ ਸੂਰਯਕੋਟੀ ਸਮਪ੍ਰਭ।
ਨਿਰਵਿਘਨੰ ਕੁਰੂ ਮੇ ਦੇਵ ਸ਼ੁਭਕਾਰਯੇਸ਼ੁ ਸਰਵਦਾ॥
ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਵ-ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੰਡ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ:
ਯੋਗ ਬਿਨੈਕਾਰ ਜੋ ਇਸ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ www.narayanseva.org ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ 0294-6622222 ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਸਜਾਵਟ, ਵਿਆਹ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਘਰੇਲੂ ਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨਾ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦਾਨੀ ਸੱਜਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਵੇਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਸੇਵਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਕਨਿਆਦਾਨਮ ਪਰਮ ਪੁੰਨਯਮ
ਸ੍ਵਰਗੰ ਮੋਕਸ਼ੰ ਚ ਵਿੰਦਤਿ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਨਿਆਦਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਿਕ ਪੁੰਨ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਧੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਬੋਝ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ‘ਸੇਵਕ’ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭਈਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਭੌਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੰਚਿਤ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
ਪਰੋਪਕਾਰਾਯ ਫਲੰਤਿ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਃ,
ਪਰੋਪਕਾਰਾਯ ਵਹੰਤਿ ਨਦ੍ਯਃ।
ਪਰੋਪਕਾਰਾਯ ਦੁਹੰਤਿ ਗਾਵਃ,
ਪਰੋਪਕਾਰਾਰਥਮਿਦੰ ਸ਼ਰੀਰਮ੍॥
ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲ ਅਤੇ ਛਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਫਲਦੇ ਹਨ, ਨਦੀਆਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ 19 ਅਤੇ 20 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 47ਵੇਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਚਿਤ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਸਨਾਤਨ ਮੁੱਲਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ।
ਸਾਰੇ ਦਾਨੀ ਸੱਜਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਜੋੜੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣਨ।