ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਸ਼ਾੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੋਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਿਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਠਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ, ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ, ਵਰਤ, ਜਪ, ਤਪ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ

ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਥੀ ਆਤਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਬਾਰ ਕੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾਨ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—

ਦਾਨੇਨ ਭੂਤਾਨੀ ਵਸ਼ੀ ਭਵੰਤੀ ਦਾਨੇਨ ਵੈਰਾਨਯਾਪੀ ਯਾਂਤੀ ਨਾਸ਼ਮ।
ਪਰੋਯਪੀ ਬੰਧੂਤਵਮੁਪੈਤੀ ਦਾਨੇਰ ਦਾਨਮ ਹਿ ਸਰਵਸਨਾਨੀ ਹੰਤੀ॥

ਅਰਥ: ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਾਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਕਟਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਗਰੀਬ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਭਾਗੀ ਬਣੋ

ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁੰਨਮਈ ਸੇਵਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਗਰੀਬ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰੋ।

ਯੋਗਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀ ਬਣੋ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਬਣਾਓ।