ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪੂਜਾ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਸਦੀਵੀ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ
ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਪਰਾਚਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਪ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਜਪਣਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਸਨਾਤਨੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਕਲਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ, ਦਾਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਤਪ: ਪਰਮ ਕ੍ਰਤਯੁਗ, ਤ੍ਰਤਯਾਮ ਗਿਆਨਮੁਚਯਤੇ।
ਦਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞੇਵਹੁਰਦਾਨਮੇਕਮ ਕਲੌ ਯੁਗ।
ਭਾਵ, ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ, ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਦਵਾਪਰਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬਲੀਦਾਨ ਅਤੇ ਕਲਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ ਹਨ।
ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖੁਆ ਕੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੋ।
ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖੁਆਉਣ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਖੁਦ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੌਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਗਰੀਬਾਂ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖੁਆਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।