ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 2026: ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ, ਜਾਣੋ ਤਿਥੀ, ਵਰਤ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਭਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਦਰਪਦ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਦਮਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਪਾਰਸ਼ਵ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਡੋਲ ਗਿਆਰਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚਤੁਰਮਾਸ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਖੀਰਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕਰਵਟ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕੇਵਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਿਥੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ।

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?

ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ 21 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 8:00 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 22 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਰਾਤ 9:43 ਵਜੇ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਪਾਰਣ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਦਾ ਪਾਰਣ 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 06:24 ਤੋਂ 08:49 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਪਾਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫਰਕ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੰਚਾਂਗ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰੋ।

ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਾਮਨ ਸਰੂਪ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰੋ

ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਾਮਨ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਨ ਨੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕੇਵਲ ਭੌਤਿਕ ਵੈਭਵ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਰਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਮਨ ਸਰੂਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਪ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ—

ਹੇਮਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰਾਕਾਰੰ ਸ਼ੁੱਧਸਫਟਿਕਸੰਨਿਭਮ।
ਪੂਰਣਚੰਦ੍ਰਨਿਭੰ ਦੇਵੰ ਦ੍ਵਿਭੁਜੰ ਵਾਮਨੰ ਸਮਰੇਤ॥

ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਸੁਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ (ਤੇਜਸਵੀ), ਸ਼ੁੱਧ ਸਫਟਿਕ ਮਣੀ ਵਰਗੇ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸੌਮ੍ਯ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਵਯ ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਚਤੁਰਮਾਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਾਧਨਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ, ਪੂਜਾ, ਜਾਪ, ਕਥਾ-ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੁੰਨਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਭਕਤਯਾ ਪੂਜਯਤੇ ਹਰਿਮ।

ਅਰਥਾਤ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ

• ਇਸ ਦਿਨ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਜਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਫ਼ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ।
• ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚੌਂਕੀ ’ਤੇ ਪੀਲਾ ਬਸਤਰ ਵਿਛਾਓ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਚੰਦਨ, ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ, ਅਖਸ਼ਤ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਪ ਜਗਾ ਕੇ ਧੂਪ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ, ਫਲ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਮਿਠਾਈ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਓ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ “ਓਮ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਹਸਰਨਾਮ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
• ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।

ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ

• ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਜਲ ਵਰਤ, ਜਲ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਫਲਾਹਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਫਲ, ਦੁੱਧ, ਮਖਾਣਾ, ਸਾਬੂਦਾਨਾ ਅਤੇ ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਵਰਗੇ ਸਾਤਵਿਕ ਆਹਾਰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ, ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਬਚਦਿਆਂ ਮਨ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਰੱਖੋ।
• ਇਸ ਦਿਨ ਵਾਲ ਅਤੇ ਨਹੁੰ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
• ਮਨ ਸਾਤਵਿਕ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਦਾ ਵੀ ਤਿਆਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਧਨ ਦੇਣ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਤਿਆਗ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਪਰੋਪਕਾਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਾਨ ਉਹੀ ਸਾਰਥਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੇ; ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ, ਸੇਵਾ ਦਾ ਭਾਵ ਹੋਵੇ।

ਤੈਤਿਰੀਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—

ਸ਼ਰਧਯਾ ਦੇਯਮ। ਅਸ਼ਰਧਯਾ ਅਦੇਯਮ।

ਅਰਥਾਤ ਦਾਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।

ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ—

ਪ੍ਰਗਟ ਚਾਰਿ ਪਦ ਧਰਮ ਕੇ, ਕਲਿ ਮਹੁੰ ਏਕ ਪ੍ਰਧਾਨ।
ਜੇਨ ਕੇਨ ਬਿਧਿ ਦੀਨ੍ਹੇਂ ਦਾਨ, ਕਰਇ ਕਲਯਾਨ॥

ਅਰਥਾਤ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਚਰਣ—ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ—ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਾਨ ਰੂਪੀ ਚਰਣ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਕਲਿਆਣ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਅੰਨ ਦਾਨ ਕਰੋ

ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਤ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਭਾਵ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਨ-ਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦੀਨ-ਦੁਖੀ, ਨਿਰਧਨ, ਅਸਹਾਇ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆੰਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪੁੰਨਦਾਈ ਪ੍ਰਕਲਪ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿਓ।

ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਤੱਕ

ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਾਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵਰਤ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਰਵਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਇਸ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਈਏ। ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਵੱਲ, ਸਵਾਰਥ ਤੋਂ ਪਰੋਪਕਾਰ ਵੱਲ, ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਤੋਂ ਕਰੁਣਾ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਵੱਲ ਵਧੀਏ।

ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਾਮਨ ਸਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਹਰਿ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ।

ਜੈ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ!

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (FAQs)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 2026 ਕਦੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ?
ਉੱਤਰ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 22 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਦਮਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਪਾਰਸ਼ਵ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਡੋਲ ਗਿਆਰਸ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਕਿਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਾਮਨ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਤੁਰਮਾਸ ਦੌਰਾਨ ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕਰਵਟ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਕੀ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਚੌਲ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ: ਨਹੀਂ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਦੋਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?
ਉੱਤਰ: ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਪਾਰਣ 23 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 06:24 ਤੋਂ 08:49 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਰਣ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।