ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰੂਥਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਵਰਤ, ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਪ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਰੂਥਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰੂਥਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਰੂਥਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ, ਤੁਲਸੀ ਦਲ ਅਰਪਣ, ਦੀਪਦਾਨ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੋ ਭਗਤ ਇਸ ਦਿਨ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ “ਓਮ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀ ਪੰਛਿਨ ਕੇ ਪੀਏ, ਘਟੇ ਨ ਸਰਿਤਾ ਨੀਰ
ਦਾਨ ਦਿਏ ਧਨ ਨਾ ਘਟੇ, ਜੋ ਸਹਾਇ ਰਘੁਵੀਰ
ਅਰਥਾਤ ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਘੱਟਦਾ।
ਵਰੂਥਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕਾ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰੂਥਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਗਰੀਬ, ਲਾਚਾਰ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਕੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣੋ।