ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ, ਰੁਦ੍ਰਾਭਿਸ਼ੇਕ, ਮੰਤਰ ਜਾਪ, ਤਪੱਸਿਆ, ਦਾਨ, ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ, ਪੀਪਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਵੰਚਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਹਰਿਆਲੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਵ-ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਤਕਰਮ ਕਈ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:
“ਦਾਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਯੱਦਾਨੰ ਦੀਯਤੇਨੁਪਕਾਰਿਣੇ।
ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤੱਦਾਨੰ ਸਾਤਤਵਿਕੰ ਸਮ੍ਰਿਤਮ॥”
ਅਰਥ: ਜੋ ਦਾਨ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਸਮਝ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ, ਸਹੀ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਤਤਵਿਕ ਦਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰੋ
ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਸ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਹਰਿਆਲੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ‘ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਗਰੀਬ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚੇ ਲਈ ਅੰਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਅਸੀਸਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਧਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।