ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 2026: ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਦੋਂ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਤਿਥੀ, ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਪਾਰਣ ਸਮਾਂ

ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਧਕ ਨੂੰ “ਅਪਾਰ” ਅਰਥਾਤ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?

ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਬੁੱਧਵਾਰ, 13 ਮਈ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ:

• ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 12 ਮਈ ਦੁਪਹਿਰ 2:52 ਵਜੇ
• ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਦਾ ਸਮਾਪਤ: 13 ਮਈ ਦੁਪਹਿਰ 1:29 ਵਜੇ

ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਰਤ 13 ਮਈ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

• ਪ੍ਰਣ ਸਮਾਂ: 14 ਮਈ ਸਵੇਰੇ 5:31 ਤੋਂ 8:14 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।

ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ

“ਅਪਰਾ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਰਥਾਤ ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਪ, ਤਪ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਦਾਨ ਅਨੰਤ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਾਧਕ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ, ਨਿੰਦਾ, ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ

• ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
• ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
• ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ, ਚੰਦਨ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾਜਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।

ਇਸ ਦਿਨ “ਓਮ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਤ ਜਨ ਦਿਨ ਭਰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਿਰਜਲ ਵਰਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ:

• ਦੀਪ ਦਾਨ ਕਰੋ
• ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਦੀਵਾ ਜਲਾਓ

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ:

• ਸਾਤਵਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਓ
• ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਲਾਹਾਰ ਕਰੋ
• ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ
• ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਅੰਨ, ਫਲ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰੋ

ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ:

• ਚੌਲ ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ
• ਗੁੱਸਾ, ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ
• ਵਾਲ ਅਤੇ ਨਹੂੰ ਨਾ ਕੱਟੋ
• ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੋਵੋ
• ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾ ਤੋੜੋ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਅਕਸ਼ੈ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ, ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ, ਅੰਨ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:

“ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਬ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਨ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।”

ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ

ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਹੈ।

ਇਸ ਦਿਨ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ, ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸੇਵਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।

ਯਾਦ ਰੱਖੋ—ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਾਰ ਸੁਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (FAQs)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 2026 ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: 2026 ਵਿੱਚ ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਬੁੱਧਵਾਰ, 13 ਮਈ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਅਪਰਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਇਸ ਦਿਨ ਕੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਅੰਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਕੀ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾਨ ਦਾ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਹਾਂ, ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਕੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ: ਹਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਫਲਾਹਾਰ ਵਰਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।