ശരത്കാലത്തിന്റെ തണുപ്പ് അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിറഞ്ഞുതുടങ്ങുമ്പോൾ, ദേവി ആരാധനയുടെ പവിത്രമായ ശാരദീയ നവരാത്രി ഭക്തിയുടെയും ശക്തിയുടെയും സാധനയുടെയും സന്ദേശവുമായി എത്തുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ ദിവ്യ ആഘോഷം ഭഗവതിയുടെ ഒൻപത് രൂപങ്ങളെ ഉപാസിക്കുന്നതിനും ആത്മവിശുദ്ധിക്കും അവസരമൊരുക്കുന്നു. ഈ ദിനങ്ങളിൽ ഭക്തർ ദേവിയുടെ പാദങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയോടെ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും വ്രതം, പൂജ, ജപം, പാരായണം, ഹവനം, സേവനം എന്നിവയിലൂടെ ജീവിതം സാത്വികമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദേവീമാഹാത്മ്യത്തിൽ ദേവിയുടെ മഹിമയെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു:
യാ ദേവീ സർവ്വഭൂതേഷു ശക്തിരൂപേണ സംസ്ഥിതാ।
നമസ്തസ്യൈ നമസ്തസ്യൈ നമസ്തസ്യൈ നമോ നമഃ॥
(ഏതൊരു ദേവിയാണോ സർവ്വചരാചരങ്ങളിലും ശക്തിരൂപത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നത്, ആ ജഗദംബികയെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിക്കുന്നു.) ഈ ശക്തിയാണ് നവരാത്രിയുടെ ഓരോ ദിനത്തിലും സാധകന്റെ ഉള്ളിൽ ശ്രദ്ധയും ആത്മബലവും സകാരാത്മക ചിന്തകളും ഉണർത്തുന്നത്.
2026-ൽ ശാരദീയ നവരാത്രി 2026 ഒക്ടോബർ 11-ന് ആരംഭിക്കും. നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ 2026 ഒക്ടോബർ 20-ന് മഹാനവമിയോടും വിജയദശമിയോടും കൂടി സമാപിക്കും. അശ്വിനി ശുക്ലപക്ഷ പ്രതിപദം തിഥി ഒക്ടോബർ 10 രാത്രി 9:19 മുതൽ ഒക്ടോബർ 11 രാത്രി 9:30 വരെയായിരിക്കും.
നവരാത്രിയുടെ ഒന്നാം ദിനത്തിൽ ഘടസ്ഥാപനത്തോടെ ദേവി ഉപാസനയ്ക്ക് ഔദ്യോഗികമായി തുടക്കമാകുന്നു. കലശത്തെ ദേവീശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കുന്നു; ഇതിന്റെ സ്ഥാപനത്തിലൂടെ ഭക്തർ ഭഗവതിയെ സ്വന്തം വീടുകളിലേക്ക് ആവാഹിക്കുന്നു.
ഘടസ്ഥാപന മുഹൂർത്തം: രാവിലെയെ 06:19 മുതൽ 10:12 വരെ.
ഘടസ്ഥാപനം എപ്പോഴും ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ വിധിവിധാനങ്ങളോടെ നിർവ്വഹിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.
നവരാത്രിയിലെ ഒൻപത് ദിനങ്ങളും ഭഗവതിയുടെ ഒൻപത് ദിവ്യരൂപങ്ങൾക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒന്നാം ദിനം ശൈലപുത്രി, രണ്ടാം ദിനം ബ്രഹ്മചാരിണി, മൂന്നാം ദിനം ചന്ദ്രഘണ്ട, നാലാം ദിനം കൂഷ്മാണ്ഡ, അഞ്ചാം ദിനം സ്കന്ദമാതാ, ആറാം ദിനം കാത്യായനി, ഏഴാം ദിനം കാളരാത്രി, എട്ടാം ദിനം മഹാഗൗരി, ഒൻപതാം ദിനം സിദ്ധിദാത്രി എന്നീ രൂപങ്ങളിലാണ് പൂജിക്കുന്നത്.
ദേവിയുടെ ഓരോ രൂപത്തിനും പ്രത്യേക മഹിമയുണ്ട്. ചില രൂപങ്ങൾ സാധനയുടെയും തപസ്സിന്റെയും സന്ദേശം നൽകുമ്പോൾ മറ്റു ചിലത് ഭയം അകറ്റി അഭയം നൽകുന്നു. ചിലരിൽ മാതൃത്വത്തിന്റെ കരുണ കാണുമ്പോൾ മറ്റു ചിലതിൽ അധർമ്മത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി കാണാം. അതിനാൽ നവരാത്രി കേവലം ബാഹ്യമായ ഒരു പൂജ മാത്രമല്ല, സാധകന് സ്വന്തം ഉള്ളിലെ ശക്തിയെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള അവസരം കൂടിയാണ്.
ദുർഗ്ഗാദേവിയെ ആദിശക്തിയായും ജഗദംബികയായും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പരിപാലകയായും ആരാധിക്കുന്നു. ദുർഗ്ഗാസപ്തശതിയിൽ ദേവിയെ ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കുന്നു:
സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ।
ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരി നാരായണി നമോऽസ്തു തേ॥
(ഹേ ദേവീ! അങ്ങ് സർവ്വ മംഗളങ്ങൾക്കും മംഗളരൂപിണിയും, നന്മ നൽകുന്നവളും, സർവ്വ ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിച്ചു നൽകുന്നവളുമത്രേ. ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കുന്ന ത്രിനേത്രാധാരിയായ ഗൗരീ, ഹേ നാരായണീ, അങ്ങേക്ക് എന്റെ പ്രണാണം.)
നവരാത്രി ആഘോഷം ഈ ശരണാഗതിയുടെ സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. മനുഷ്യൻ തന്റെ അഹങ്കാരവും ഭയവും ഉത്കണ്ഠകളും ദേവിയുടെ പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവനിൽ വിശ്വാസവും ആത്മബലവും ഉണരുന്നു. വിശ്വാസങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഭഗവതി മഹിഷാസുരനെപ്പോലുള്ള അസുരന്മാരെ വധിച്ച് ധർമ്മം സംരക്ഷിച്ചു. അധർമ്മവും അഹങ്കാരവും വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ ദിവ്യശക്തി അതിനെ നശിപ്പിച്ച് ധർമ്മ പുനഃസ്ഥാപനം നടത്തുമെന്നാണ് ഇത് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട്, നവരാത്രിയിലെ ഒൻപത് ദിനങ്ങൾ ഉള്ളിലെ കോപം, ലോഭം, മോഹം, അഹങ്കാരം, നിഷേധാത്മക ചിന്തകൾ എന്നിവയ്ക്ക് മേൽ വിജയം നേടാനുള്ള ദിനങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
നവരാത്രിയുടെ ഒന്നാം ദിനം രാവിലെ കുളിച്ച് വൃത്തിയുള്ള സാത്വിക വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുക. പൂജാമുറി ഗംഗാജലം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കുക. തുടർന്ന് തടിപ്പലകയിലോ പീഠത്തിലോ വൃത്തിയുള്ള തുണി വിരിച്ച് പൂജാവേദി ഒരുക്കുക.
ആദ്യം മണ്ണിൽ ബാർലിയോ ഗോതമ്പോ വിതറുക. അതിനുശേഷം കലശത്തിൽ ശുദ്ധജലം നിറച്ച് അടയ്ക്ക, നാണയം, അക്ഷതം എന്നിവ ഇടുക. കലശത്തിന് മുകളിൽ മാവിലകൾ വെച്ച്, ചുവന്ന തുണിയിൽ പൊതിഞ്ഞ തേങ്ങ അതിനുമുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുക.
തുടർന്ന് ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ വിഗ്രഹമോ ചിത്രമോ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക. ദീപം തെളിയിച്ച് ധൂപം, പുഷ്പം, അക്ഷതം, റോളി, കുങ്കുമം, നൈവേദ്യം എന്നിവ അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കുക.
പൂജാവേളയിൽ ദേവീമന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുക. നവരാത്രി ദിനങ്ങളിൽ ദുർഗ്ഗാസപ്തശതി പാരായണം, ദേവീകവചം, അർഗ്ഗലാ സ്തോത്രം, കീലക സ്തോത്രം എന്നിവ പാരായണം ചെയ്യുന്നത് ഉത്തമമാണ്.
രാവിലേയും വൈകുന്നേരവും ദേവിക്ക് ആരതി ഉഴിയുകയും സാത്വിക ഭോഗം അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മനസ്സ്, വാക്ക്, കർമ്മം എന്നിവയുടെ ശുദ്ധി പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.
നവരാത്രിയിൽ ഭക്തർ അവരവരുടെ ശേഷിക്കനുസരിച്ച് വ്രതമെടുക്കുന്നു. വ്രതം എന്നാൽ ഭക്ഷണത്യാഗം മാത്രമല്ല, മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം കൂടിയാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ സാത്വിക ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, ഈശ്വരസ്മരണ നിലനിർത്തുക, അസത്യവും കഠിനവുമായ വാക്കുകൾ ഒഴിവാക്കുക, ആവശ്യക്കാരെ സഹായിക്കുക എന്നിവ പുണ്യകരമാണ്. മനസ്സിനെ ബാഹ്യവികാരങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറ്റി ദേവിയുടെ പാദങ്ങളിൽ ഏകാഗ്രമാക്കുക എന്നതാണ് വ്രതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം.
അഷ്ടമി, നവമി ദിവസങ്ങളിൽ കന്യാപൂജയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പെൺകുട്ടികളെ ഭഗവതിയുടെ രൂപമായി കണ്ട് പൂജിക്കുന്നു. അവർക്ക് ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും പഴങ്ങളും സമ്മാനങ്ങളും ദക്ഷിണയും നൽകി ആദരിക്കുന്നു.
മാതൃശക്തി ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ വിഗ്രഹങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, ഓരോ പെൺകുട്ടിയിലും സ്ത്രീയിലും കുടികൊള്ളുന്നുണ്ടെന്ന് കന്യാപൂജ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പാവപ്പെട്ടവരെ സഹായിക്കുന്നതും അന്നദാനം നടത്തുന്നതും മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രകാശമാകുന്നതും ഭഗവതിയുടെ ആരാധനയുടെ മനോഹരമായ രൂപങ്ങളാണ്.
പെൺകുട്ടികളെ സേവിക്കുന്നതിലൂടെ ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കാമെന്നാണ് സനാതന പാരമ്പര്യം പഠിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ ശാരദീയ നവരാത്രിയിൽ, നാരായണ സേവാ സൻസ്ഥാൻ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ 501 പെൺകുട്ടികൾക്ക് സൗജന്യ ശസ്ത്രക്രിയ നടത്താൻ സങ്കല്പം എടുത്തിരിക്കുന്നു. ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുന്ന ഈ പെൺകുട്ടികൾക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം നടക്കാനും സ്വയംപര്യാപ്തരാകാനും ആത്മാഭിമാനത്തോടെ മുന്നേറാനും വഴിയൊരുക്കും.
ഈ നവരാത്രിയിൽ ജഗദംബികയുടെ ആരാധനയ്ക്കൊപ്പം ഈ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടുവരാൻ നിങ്ങളും സങ്കല്പമെടുക്കൂ. നിങ്ങളുടെ സഹായം ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽ പുതിയ പ്രതീക്ഷ നൽകും.
ചോദ്യം: ശാരദീയ നവരാത്രി 2026 എപ്പോഴാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്?
ഉത്തരം: ശാരദീയ നവരാത്രി 2026 ഒക്ടോബർ 11-ന് ആരംഭിക്കും.
ചോദ്യം: ശാരദീയ നവരാത്രി 2026-ൽ ഘടസ്ഥാപനം എന്ന് നിർവ്വഹിക്കണം?
ഉത്തരം: നവരാത്രി 2026-ൽ ഘടസ്ഥാപനം ഒക്ടോബർ 11-ന് നിർവ്വഹിക്കും. ഘടസ്ഥാപനത്തിന്റെ ശുഭമുഹൂർത്തം രാവിലെ 06:19 മുതൽ 10:12 വരെയാണ്. അഭിജിത് മുഹൂർത്തം രാവിലെ 11:44 മുതൽ ഉച്ചയ്ക്ക് 12:31 വരെ ആയിരിക്കും.
ചോദ്യം: ശാരദീയ നവരാത്രി 2026 എപ്പോൾ സമാപിക്കും?
ഉത്തരം: ശാരദീയ നവരാത്രി 2026 ഒക്ടോബർ 20-ന് മഹാനവമിയോടെ സമാപിക്കും.
ചോദ്യം: നവരാത്രിയിൽ ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ ഏതെല്ലാം ഒൻപത് രൂപങ്ങളാണ് പൂജിക്കുന്നത്?
ഉത്തരം: ശൈലപുത്രി, ബ്രഹ്മചാരിണി, ചന്ദ്രഘണ്ട, കൂഷ്മാണ്ഡ, സ്കന്ദമാതാ, കാത്യായനി, കാളരാത്രി, മഹാഗൗരി, സിദ്ധിദാത്രി എന്നീ ഒൻപത് രൂപങ്ങളാണ് പൂജിക്കുന്നത്.
ചോദ്യം: ഘടസ്ഥാപനത്തിന് ആവശ്യമായ പൂജാസാധനങ്ങൾ എന്തെല്ലാം?
ഉത്തരം: കലശം, വെള്ളം, അടയ്ക്ക, നാണയം, മാവില, തേങ്ങ, ചുവന്ന തുണി, അക്ഷതം, ബാർലി അല്ലെങ്കിൽ ഗോതമ്പ്, മറ്റ് പൂജാസാധനങ്ങൾ എന്നിവ ആവശ്യമാണ്.
ചോദ്യം: നവരാത്രിയിൽ എന്തൊക്കെ ദാനം ചെയ്യുന്നതാണ് ശുഭകരം?
ഉത്തരം: നവരാത്രിയിൽ പൂജയ്ക്കൊപ്പം ദാനത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും വിദ്യാഭ്യാസ സഹായവും നൽകുന്നത് വളരെ പുണ്യകരമാണ്.