ആശ്വിന മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശി തിഥിയാണ് പാപാങ്കുശ ഏകാദശി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പുണ്യദിനമായാണ് ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. സനാതന ധർമ്മപാരമ്പര്യത്തിൽ ഈ ദിവസം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുക, ശ്രീഹരിയെ സ്മരിക്കുക, ഹരിനാമം ജപിക്കുക, പൂജകൾ നടത്തുക, ദാനധർമ്മങ്ങളിലും സേവനപ്രവർത്തനങ്ങളിലും പങ്കുചേരുക എന്നിവയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഭക്തിയോടും വിശ്വാസത്തോടും കൂടി നടത്തുന്ന ആത്മീയ ആചാരങ്ങൾ മനുഷ്യനെ സത്കർമങ്ങളുടെയും ആത്മസംയമനത്തിന്റെയും ആത്മീയ പുരോഗതിയുടെയും പാതയിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
‘പാപാങ്കുശ’ എന്ന പേര് തന്നെ ഈ തിഥിയുടെ ആത്മീയ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിലൂടെയും ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിലൂടെയും ജീവിതത്തിൽ സദാചാരം സ്വീകരിക്കാനും ധർമ്മത്തിന്റെ പാത പിന്തുടരാനും സാധിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളെ ആത്മപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കാനും മനസ്സിനെ ഈശ്വരചിന്തയിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും സേവനമനോഭാവം വളർത്തിയെടുക്കാനും ഈ ഏകാദശി ഒരു മികച്ച അവസരമാണ്. ഈ ദിവസം ശ്രീഹരിനാമം ജപിക്കുക, വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം പാരായണം ചെയ്യുക, ഭക്തികഥകൾ ശ്രവിക്കുക, ആവശ്യക്കാരെ സഹായിക്കുക എന്നിവയിലൂടെ ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹം നേടാമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീതയിൽ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറയുന്നു:
യത്കരോഷി യദശ്നാസി യജ്ജുഹോഷി ദദാസി യത്।
യത്തപസ്യസി കൗന്തേയ തത്കുരുഷ്വ മദർപ്പണം॥
അർത്ഥം: അല്ലയോ അർജുനാ, നീ ചെയ്യുന്ന കർമങ്ങളും കഴിക്കുന്ന ആഹാരവും നടത്തുന്ന യജ്ഞങ്ങളും നൽകുന്ന ദാനങ്ങളും അനുഷ്ഠിക്കുന്ന തപസ്സുകളും എല്ലാം എനിക്ക് സമർപ്പിക്കുക.
സനാതന ധർമ്മത്തിൽ ദാനം കരുണയുടെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും പരോപകാരത്തിന്റെയും പ്രകടനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആവശ്യത്തിലിരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ നമ്മുടെ ചെറിയൊരു സഹായം പോലും ആശ്വാസം പകരുമ്പോൾ, ആ സേവനം ഈശ്വരനോടുള്ള നമ്മുടെ ഭക്തിയുടെ മനോഹരമായ പ്രകടനമായി മാറുന്നു. പാപാങ്കുശ ഏകാദശിയുടെ പുണ്യാവസരത്തിൽ ഭക്തിയെ സേവനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഈ ദിനത്തിന്റെ ആത്മീയ സന്ദേശത്തെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താക്കുന്നു.
ഈ പുണ്യ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നാരായൺ സേവാ സൻസ്ഥാൻ ദരിദ്രരും നിരാലംബരും ഭിന്നശേഷിക്കാരുമായ കുട്ടികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്ന സേവനപ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു. നിങ്ങളും ഈ സേവനയജ്ഞത്തിൽ പങ്കുചേർന്ന് ആവശ്യക്കാരായ കുട്ടികൾക്ക് പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കൂ. നിങ്ങളുടെ സംഭാവന ഒരു കുട്ടിയുടെ മുഖത്ത് പുഞ്ചിരി വിരിയിക്കുകയും സ്നേഹവും കരുതലും സേവനമനോഭാവവും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണം അവരിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യും.
പാപാങ്കുശ ഏകാദശിയിൽ ശ്രീഹരിയെ സ്മരിക്കുകയും ഹരിനാമം ജപിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ ഭക്തിയെ സേവനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. വ്രതത്തിനും പൂജയ്ക്കുമൊപ്പം ആവശ്യത്തിലിരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ വിശപ്പകറ്റാനും പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുക. മനുഷ്യസേവനത്തിലൂടെ നാരായണനെ ദർശിക്കുന്ന മഹത്തായ ചിന്ത ജീവിതത്തിൽ പകർത്തുക.