സനാതന ധർമ്മത്തിൽ എകാദശി വളരെ പുണ്യകരമായതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ധാർമ്മിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഈ ദിവസത്തിൽ വ്രതം, സ്നാന–ദാനവും ഉപവാസവും പ്രത്യേകമായ മഹത്ത്വം ആനുകൂല്യപ്പെടുന്നു. ഈ ശുഭ ദിനം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഉപാസനക്കും ഭക്തിക്കും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായതാണ്. ഓരോ എകാദശിക്കും അതിന്റെ പ്രത്യേകമായ മഹത്ത്വവും ഫലവും ഉണ്ടാകും. ഇവയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട എകാദശി ആയ ‘ഇന്ദിരാ എകാദശി‘, പിതൃപക്ഷത്തിനിടയിൽ വരുന്ന ദിനമാണ്. ഈ എകാദശി പിതൃദേവന്മാരുടെ ആത്മശാന്തി ലഭിക്കാൻ, മോക്ഷം പ്രാപിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
2025-ൽ ഇന്ദിരാ എകാദശി 17 സെപ്റ്റംബർ രാത്രി 12 മണി 21 മിനിറ്റ് ആരംഭിക്കും. ഈ തീയതി 17 സെപ്റ്റംബർ രാത്രി 11 മണി 39 മിനിറ്റിൽ സമാപിക്കും. ഹിന്ദു ധർമ്മത്തിൽ ഉദയതിഥിയുടെ മഹത്ത്വം കാരണം, ഇന്ദിരാ എകാദശി 17 സെപ്റ്റംബർ 2025-നു ആഘോഷിക്കും.
ഇന്ദിരാ എകാദശിയുടെ ഉത്സവം പൂര്ണമായും ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിതമാണ്. ഈ ദിവസത്തിൽ ലോകത്തിൻ്റെ पालनഹാരനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ധനദേവി ലക്ഷ്മിയുടെയും പൂജ നടത്തപ്പെടുന്നു. ഈ വ്രതം ചെയ്യുന്നത്, ദീന–ഹീന, നിര്ധനരായ ആളുകളെ ദാനമെഴുതുന്നതും, സാധകൻ തന്റെ ജന്മജന്മാന്തരങ്ങളിലായി ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങൾ നീക്കപ്പെടുന്നു. ഈ എകാദശി പിതൃപക്ഷത്തിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, സാധകന്റെ പിതൃദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഈ ദിവസത്തെ പൂജകൾ എന്നിവയോടെ പിതൃദേവന്മാർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.
ഈ ദിവസത്തിന്റെ മഹത്ത്വം, പിതൃറണത്തിൽ നിന്ന് മോചനം മാത്രമല്ല, ഈ വ്രതം ധർമ്മം, കർമം, പരോപകാര മാർഗ്ഗം പിന്തുടരാൻ പ്രേരണ നൽകുന്നു. ഈ എകാദശി ചെയ്യുന്നവർക്ക് മതപരമായും ആത്മീയമായും ശക്തി ലഭിക്കും.
എകാദശി മാത്രമല്ല, ഇങ്ങനെ ധാർമ്മിക അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ഈ ദിവസത്തിൽ ദാനം നൽകുന്നതിന് അතිവദി പ്രധാന്യം കാണപ്പെടുന്നു. സനാതന ധർമ്മത്തിൽ ദാനം നിരവധി കാലങ്ങളായി പുണ്യകരമായ കർമ്മമായി കാണപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം, ദാനം നൽകുന്നതോടെ വ്യക്തിയുടെ ദുഷ്കർമ്മങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും അവന് നല്ല കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. ജ്യോതിഷം പ്രകാരം, ദാനം നൽകുന്നത് ധർമ്മത്തിന്റെ ശരിയായ പാദം പിന്തുടരാൻ സഹായിക്കുന്നു, അതോടൊപ്പം ജീവിതത്തിലെ പല പ്രശ്നങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുപോകാൻ സഹായകരമാണ്. ദാനം ദൈർഘ്യ സംരക്ഷണത്തിനും ആരോഗ്യത്തിനും തികഞ്ഞ ഉത്തമമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
നാം ജീവിക്കുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ ഉന്നതിയും പുരോഗതിയുമുള്ള സഹകരണത്തിന്റെ ആവശ്യകത ഉണ്ട്. ദാനം നൽകുമ്പോൾ മനസ്സിൽ അഹങ്കാരം, പുണ്യ സമ്പാദനത്തിനുള്ള തിരക്കുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ അഹസാനുഭവം ഉണ്ടാകരുത്. ആ വ്യക്തിക്ക് നന്ദി പറയണം, കാരണം അവൻ നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ നല്ല മനസ്സോടെ നിങ്ങളുടെ ദാനം സ്വീകരിച്ച് നിങ്ങളെ പുണ്യശാലി ആക്കുന്നു. ദൈവത്തിനോടുള്ള നന്ദി ഉണ്ടായിരിക്കണം, കാരണം അവൻ നിങ്ങളെ ഏതാനും നൽകുന്നതിനുള്ള യോഗ്യതയുള്ളവരാക്കി.
സനാതന ധർമ്മത്തിലെ നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ദാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വത്തെ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ദാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായുള്ള മനുസ്മൃതി പറയുന്നത് –
തപഃ പരം കൃതയുഗേ ത്രേതായാം ഞാനമുച്യതേ ।
ദ്വാപരേ യജ്ഞമേവാഹുർദാനമേഖം കലൗ യുഗേ ॥
അർഥം: സത്യയുഗത്തിൽ തപസ്സാണ്, ത്രേത്തായുഗത്തിൽ ഞാനം, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ യജ്ഞം, കാലിയുഗത്തിൽ ദാനം മനുഷ്യൻ്റെ കൽയാണം നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗമാണ്.
ഇന്ദിരാ എകാദശിയിൽ ദാനത്തിന്റെ വലിയ മഹത്ത്വം കാണപ്പെടുന്നു. ഈ പുണ്യകരമായ അവസരത്തിൽ അന്നവും ഭക്ഷണവും ദാനം ചെയ്യുക ഏറ്റവും ഉത്തമമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇന്ദിരാ എകാദശിയുടെ പുണ്യാവകാശത്തിൽ നാരായണ സേവാ സ്ഥാപനത്തിലെ ദീന–ഹീന, നിര്ധന, ദിവ്യാംഗമായ കുട്ടികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്ന പദ്ധതിയിൽ സഹകരിച്ച് പുണ്യത്തിന്റെ പങ്കാളികളായി മാറുക.
ചോദ്യം: ഇന്ദിരാ എകാദശി 2025 എപ്പോൾ?
ഉത്തരം: ഇന്ദിരാ എകാദശി 17 സെപ്റ്റംബർ 2025-നു ആഘോഷിക്കും.
ചോദ്യം: ഇന്ദിരാ എകാദശിയിൽ ആരെ ദാനം ചെയ്യണം?
ഉത്തരം: ഇന്ദിരാ എകാദശിയിൽ ബ്രാഹ്മണർക്കും ദീന–ഹീന, അശയവില്ലായ്മ, നിര്ധനരായ ആളുകൾക്ക് ദാനം ചെയ്യണം.
ചോദ്യം: ഇന്ദിരാ എകാദശിയുടെ ദിവസം എന്തെല്ലാമെ ദാനം ചെയ്യണം?
ഉത്തരം: ഇന്ദിരാ എകാദശിയുടെ ശുഭ അവസരത്തിൽ അന്നം, ഭക്ഷണം, പഴങ്ങൾ മുതലായവ ദാനത്തിൽ നൽകണം.