എപ്പോഴൊക്കെ ഭൂമിയിൽ അധർമ്മം വർധിക്കുന്നുവോ, അപ്പോഴൊക്കെ ധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും ഭക്തരെ രക്ഷിക്കാനും ഭഗവാൻ അവതരിക്കുന്നു. ദ്വാപരയുഗത്തിലും അനീതിയും അധർമ്മവും അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിലെത്തിയപ്പോൾ, മഹാവിഷ്ണു ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ രൂപത്തിൽ അവതരിച്ച് ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനുള്ള വഴി തുറന്നു.
ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ അഷ്ടമി തിഥിയിൽ രോഹിണി നക്ഷത്രത്തിലാണ് ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ജനിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്നും കോടിക്കണക്കിന് ഭക്തർക്ക് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മദിനം വിശ്വാസത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും പുണ്യാവസരമാണ്.
ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മോത്സവമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. ഇത് ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മോത്സവം, ഗോകുലാഷ്ടമി എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. മഥുര, വൃന്ദാവനം, ഗോകുലം, ദ്വാരക എന്നിവയുൾപ്പെടെ രാജ്യത്തെ വിവിധ കൃഷ്ണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം പ്രത്യേക പൂജകൾ, ഭജനകൾ, കീർത്തനങ്ങൾ, മറ്റ് മതപരമായ ചടങ്ങുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി 2026 എപ്പോഴാണ്?
2026-ൽ ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ പുണ്യദിനം സെപ്റ്റംബർ 4, വെള്ളിയാഴ്ച ആചരിക്കും. ഈ ദിവസം ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ബാലരൂപമായ ലഡ്ഡു ഗോപാലനെ പ്രത്യേകമായി ആരാധിക്കുന്നു.
ജന്മാഷ്ടമി പൂജയ്ക്കുള്ള ശുഭസമയം സെപ്റ്റംബർ 4 രാത്രി 11:57 മുതൽ സെപ്റ്റംബർ 5 പുലർച്ചെ 12:43 വരെ ആയിരിക്കും. ഈ അർദ്ധരാത്രി സമയത്താണ് ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മോത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്.
ജന്മാഷ്ടമി വ്രതത്തിന്റെ പാരണ സെപ്റ്റംബർ 5 രാവിലെ 06:01ന് ശേഷം നടത്താം.
ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജനനകഥ
മഥുരയിലെ രാജാവായ ഉഗ്രസേനന്റെ മകനായ കംസൻ തന്റെ സഹോദരി ദേവകിയെ വാസുദേവനുമായി വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചു. വിവാഹത്തിനുശേഷം കംസൻ സഹോദരിയെ ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, ആകാശവാണിയിലൂടെ ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ സന്താനമായിരിക്കും കംസന്റെ നാശത്തിന് കാരണമാകുകയെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചു.
ഇത് കേട്ട് ഭയന്ന കംസൻ ദേവകിയെയും വാസുദേവനെയും തടവിലാക്കി. ദേവകിക്ക് ജനിച്ച കുഞ്ഞുങ്ങളെ കംസൻ ഒന്നൊന്നായി കൊന്നു. എന്നാൽ ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ സന്താനമായി ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, തടവറയുടെ വാതിലുകൾ തനിയെ തുറക്കുകയും കാവൽക്കാർ ഗാഢനിദ്രയിലാകുകയും ചെയ്തു.
വാസുദേവൻ നവജാതനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ഒരു കൊട്ടയിൽ കിടത്തി, കവിഞ്ഞൊഴുകിയ യമുനാ നദി കടന്ന് ഗോകുലത്തിലെത്തി. ഗോകുലത്തിൽ നന്ദബാബയുടെ വീട്ടിൽ യശോദ ഒരു പെൺകുഞ്ഞിന് ജന്മം നൽകിയിരുന്നു. വാസുദേവൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ യശോദയുടെ അരികിൽ കിടത്തി ആ പെൺകുഞ്ഞിനെ തന്റെ കൂടെ കൊണ്ടുവന്നു.
കംസൻ ആ പെൺകുഞ്ഞിനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അവൾ യോഗമായയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ട് ആകാശത്തിലേക്ക് അപ്രത്യക്ഷയായി. കംസന്റെ അന്തകനായവൻ ഇതിനകം ജനിച്ചുകഴിഞ്ഞുവെന്ന് യോഗമായ കംസനെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
തുടർന്ന് ഗോകുലത്തിൽ നന്ദനും യശോദയും ശ്രീകൃഷ്ണനെ സ്വന്തം മകനായി സ്നേഹത്തോടെ വളർത്തി.
ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം
ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്നേഹം, കരുണ, ജ്ഞാനം, നീതി, ധർമ്മം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. ബാല്യത്തിൽ അദ്ദേഹം കുറുമ്പനായ കണ്ണനായും ഗോപികമാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായും അറിയപ്പെട്ടു. കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധഭൂമിയിൽ അർജുനന്റെ സാരഥിയായി അദ്ദേഹം ധർമ്മത്തിന്റെയും കർമ്മത്തിന്റെയും സന്ദേശം പകർന്നു നൽകി.
ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീതയിലൂടെ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ മനുഷ്യജീവിതത്തിന് കർമ്മം, ഭക്തി, ധർമ്മം എന്നിവയുടെ മാർഗം കാണിച്ചുതന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ കടമയിൽ നിന്ന് പിന്മാറരുതെന്നും ഫലത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടാതെ ധർമ്മാനുസൃതമായി കർമ്മം ചെയ്യണമെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം പഠിപ്പിക്കുന്നു.
അതിനാൽ ജന്മാഷ്ടമി ഭഗവാന്റെ ജനനം ആഘോഷിക്കുന്ന ദിവസം മാത്രമല്ല; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവ്യമായ സന്ദേശങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ പകർത്താനുള്ള അവസരം കൂടിയാണ്.
ജന്മാഷ്ടമി വ്രതം എങ്ങനെ ആചരിക്കാം?
ജന്മാഷ്ടമി വ്രതം ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനോടുള്ള ഭക്തിയോടും വിശ്വാസത്തോടും കൂടി എടുക്കുന്ന പുണ്യസങ്കൽപ്പമാണ്. വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ രാവിലെ കുളിച്ച് വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് വ്രതസങ്കൽപ്പം എടുക്കണം.
സ്വന്തം ആരോഗ്യവും കഴിവും അനുസരിച്ചായിരിക്കണം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടത്. നിർജല വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാൻ കഴിയുന്നവർക്ക് വെള്ളം പോലും കുടിക്കാതെ വ്രതം പാലിക്കാം. മറ്റുള്ളവർക്ക് പഴാഹാരമോ സാത്വിക ഭക്ഷണമോ കഴിച്ച് വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാം.
മതപരമായ ആചാരമനുസരിച്ച് വ്രതസമയത്ത് ധാന്യങ്ങളും സാധാരണ ഭക്ഷണവും ഒഴിവാക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ദിവസം മുഴുവൻ ശ്രീകൃഷ്ണനാമം ജപിക്കുകയോ കൃഷ്ണഭജനകളും കീർത്തനങ്ങളും കേൾക്കുകയോ ചെയ്യാം.
വൈകുന്നേരം കുളിച്ച് ജന്മാഷ്ടമി പൂജയ്ക്കായി തയ്യാറാകണം. അർദ്ധരാത്രിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജനനശേഷം പൂജ, അഭിഷേകം, ആരതി, നൈവേദ്യം എന്നിവ നടത്തണം.
തുടർന്ന് സ്വന്തം വ്രതാചാരവും പ്രാദേശിക പഞ്ചാംഗത്തിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന പാരണ സമയവും അനുസരിച്ച് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കണം.
വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഭഗവാന്റെ പ്രസാദം സ്വീകരിക്കാം. സാധ്യമെങ്കിൽ ആവശ്യക്കാരായവർക്ക് ഭക്ഷണമോ ദാനമോ നൽകി ഭക്തി പ്രകടിപ്പിക്കാം.
ജന്മാഷ്ടമി പൂജ എങ്ങനെ നടത്താം?
ജന്മാഷ്ടമി ദിവസം ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ബാലരൂപമായ ലഡ്ഡു ഗോപാലനെ ആരാധിക്കണം. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ അർദ്ധരാത്രിയിലാണ് ജനിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നതിനാൽ രാത്രി 12 മണിയോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനോത്സവവും പ്രത്യേക പൂജയും നടത്തുന്നത് പതിവാണ്.
പൂജാവിധി:
- പൂജാസ്ഥലം അലങ്കരിക്കുക: ഒരു പീഠത്തിൽ മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം വിരിച്ച് അതിൽ ലഡ്ഡു ഗോപാലനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക. ഭഗവാനായി പൂക്കൾ കൊണ്ട് മനോഹരമായ ഊഞ്ഞാലും ഒരുക്കാം.
- ബാലഗോപാലന് അഭിഷേകം നടത്തുക: രാത്രിയിലെ പൂജയിൽ ആദ്യം ശ്രീകൃഷ്ണന് പഞ്ചാമൃതം കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുക. പാൽ, തൈര്, നെയ്യ്, തേൻ, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്താണ് സാധാരണയായി പഞ്ചാമൃതം തയ്യാറാക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഗംഗാജലം കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുക.
- ശൃംഗാരം നടത്തുക: ഭഗവാനെ പുതിയതും വൃത്തിയുള്ളതുമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിപ്പിക്കുക. ചന്ദനം, റോലി, അക്ഷത എന്നിവ കൊണ്ട് തിലകം അണിയിക്കുക. മയിൽപ്പീലി, പുല്ലാങ്കുഴൽ, തുളസിയില എന്നിവ സമർപ്പിക്കുക.
- നൈവേദ്യം സമർപ്പിക്കുക: ലഡ്ഡു ഗോപാലന് വെണ്ണ-മിശ്രി, മല്ലിയില പഞ്ജിരി, പഴങ്ങൾ, മധുരപലഹാരങ്ങൾ, മറ്റ് സാത്വിക വിഭവങ്ങൾ എന്നിവ നൈവേദ്യമായി സമർപ്പിക്കുക. നൈവേദ്യത്തിൽ തുളസിയിലയും നിർബന്ധമായും ഉൾപ്പെടുത്തുക.
- അർദ്ധരാത്രിയിൽ ജനനോത്സവം ആഘോഷിക്കുക: രാത്രി 12 മണിയോടെ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജനനസമയത്ത് ശംഖും മണികളും മുഴക്കി അദ്ദേഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുക. ബാലഗോപാലനെ ഊഞ്ഞാലാട്ടുകയും ഭജനകളും കീർത്തനങ്ങളും ആലപിച്ച് ജനനോത്സവം ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
- ആരതി നടത്തുക: വിളക്കും ധൂപവും തെളിച്ച് ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആരതി നടത്തുക. അവസാനം കുടുംബത്തിന്റെ സന്തോഷത്തിനും സമാധാനത്തിനും സമൃദ്ധിക്കും ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനുമായി പ്രാർത്ഥിക്കുക.
ജന്മാഷ്ടമിയും ദഹി ഹണ്ടി പാരമ്പര്യവും
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ബാലലീലകളിൽ വെണ്ണ മോഷ്ടിച്ച ലീല ഏറ്റവും ആകർഷകമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ബാലഗോപാലന് വെണ്ണയും തൈരും ഏറെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഗോപികമാരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വെണ്ണ മോഷ്ടിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തെ സ്നേഹത്തോടെ ‘മാഖൻ ചോർ’, അഥവാ ‘വെണ്ണക്കള്ളൻ’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്.
ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഈ ബാലലീലയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് ജന്മാഷ്ടമി ദിവസം ദഹി ഹണ്ടി ആഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.
പ്രത്യേകിച്ച് മഹാരാഷ്ട്രയിലും ഗോവയിലും ഈ പാരമ്പര്യം വലിയ ആവേശത്തോടെ ആഘോഷിക്കുന്നു. തൈരോ വെണ്ണയോ നിറച്ച ഒരു കുടം ഉയരത്തിൽ കെട്ടിവയ്ക്കുകയും യുവാക്കളുടെ സംഘങ്ങൾ മനുഷ്യ പിരമിഡ് രൂപപ്പെടുത്തി അത് പൊട്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
“ഗോവിന്ദ ആലാ രേ” എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തോടെ അന്തരീക്ഷം മുഴുവൻ കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ നിറയുന്നു.
ജന്മാഷ്ടമിയിൽ സേവനവും ദാനവും ചെയ്യുക
ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഇന്ത്യൻ മതപരമായ പാരമ്പര്യങ്ങളിലും ദാനവും സേവനവും എപ്പോഴും പുണ്യകരമായ പ്രവൃത്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനും മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ കരുണയ്ക്കും പരോപകാരത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
അതിനാൽ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ പുണ്യദിവസത്തിൽ ആവശ്യക്കാരെ സഹായിക്കുന്നത് ഭഗവാനോടുള്ള യഥാർത്ഥ ഭക്തി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന മനോഹരമായ മാർഗമാണ്.
ഈ ദിവസം ആവശ്യക്കാരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം, നിരാലംബരായവരെ സഹായിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ആവശ്യക്കാരുടെ ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിക്കാം. ഇത്തരം കരുണാപൂർവമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ആത്മീയമായി വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഭഗവാനെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, നമ്മുടെ സഹായം ആവശ്യമുള്ളവരെ സേവിക്കുന്നതിലൂടെയും അനുഭവിക്കാം.
ജീവിതത്തിൽ അധർമ്മവും ഇരുട്ടും വർധിക്കുമ്പോൾ ദൈവിക കൃപയുടെ പ്രകാശം തീർച്ചയായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമെന്ന് ജന്മാഷ്ടമി നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജീവിതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് സ്നേഹത്തിൽ ശക്തിയുണ്ടെന്നും ധർമ്മത്തിൽ വിജയമുണ്ടെന്നും നിസ്വാർത്ഥമായ കർമ്മമാണ് ജീവിതത്തെ അർത്ഥവത്താക്കുന്നതെന്നുമാണ്.
ഈ ജന്മാഷ്ടമിയിൽ സ്നേഹത്തിന്റെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും സന്ദേശം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുക്കാം.
വീട്ടിലേക്ക് ലഡ്ഡു ഗോപാലനെ സ്വാഗതം ചെയ്യാം, കൃഷ്ണനാമം സ്മരിക്കാം, ആവശ്യക്കാരെ സേവിക്കാം. നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ അഹങ്കാരം, കോപം, നിഷേധാത്മകത എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച് സ്നേഹത്തിന്റെയും മാനവികതയുടെയും ദീപം തെളിയിക്കാം.
അവസാനമായി ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ തിരുമുമ്പിൽ പ്രണമിച്ച്:
കൃഷ്ണായ വാസുദേവായ ഹരയേ പരമാത്മനേ।
പ്രണതഃ ക്ലേശനാശായ ഗോവിന്ദായ നമോ നമഃ॥
ജയ് ശ്രീകൃഷ്ണ!
