మన భారతీయుల సంస్కృతిలో, అవసరంలో ఉన్నవారికి సేవ చేయడాన్ని ఆ మానవ రూపంలో ఉన్న నారాయణుడిని సేవించడంగా భావిస్తారు. ఇదే నమ్మకంతో, నారాయణ సేవా సంస్థ 1985లో ఉదయ్‌పూర్‌లో తన సేవా ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ రోజు, 41 ఏళ్లు పూర్తయిన ఈ సేవా ప్రయాణం, అవసరంలో ఉన్న వేలాది మందికి చికిత్స, పునరావాసం, విద్య, నైపుణ్య శిక్షణ, సామాజిక సాధికారత వంటి సేవల ద్వారా ఆశను అందిస్తూ కొనసాగుతోంది.
“నర సేవే నారాయణ సేవ” (మానవ సేవే మాధవ సేవ) అనేదే నారాయణ సేవా సంస్థ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ సంస్థ చేసే ప్రతి సేవా కార్యక్రమంలోనూ ఈ నమ్మకమే కనిపిస్తుంది. శారీరక లేదా ఆర్థిక కష్టాల్లో ఉన్నవారికి కేవలం చికిత్స అందించడమే కాకుండా, వారు సమాజంలో ఆత్మగౌరవంతో, సొంత కాళ్లపై నిలబడేలా చేయడమే ఈ సంస్థ యొక్క అసలు లక్ష్యం.
నారాయణ సేవా సంస్థ సేవా ప్రయాణం వెనుక పూజ్య గురుదేవ్ పద్మశ్రీ కైలాష్ ‘మానవ్’ గారు జీవితాన్ని మార్చిన ఒక సంఘటన ఉంది.
ఉదయ్‌పూర్‌లోని ఒక ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో, అవసరంలో ఉన్న ఒక వ్యక్తి తన పళ్లెంలో ఉన్న ఆహారం నుండి ఒక రొట్టె తింటూ, మిగిలిన రొట్టెలను చాలా జాగ్రత్తగా దాచిపెట్టుకోవడం ఆయన గమనించారు. గురుదేవ్ అతనితో మాట్లాడినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి తన కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఆసుపత్రికి వచ్చినట్లు తెలిసింది. ఆసుపత్రిలో రోగులకు పంచే కొద్దిపాటి ఆహారాన్ని అందరూ పంచుకుంటూ, ఎలాగోలా తన కుటుంబం ఆకలి తీరుస్తున్నాడని ఆయనకు అర్థమైంది. ఈ దృశ్యం గురుదేవ్ మనసును తీవ్రంగా కదిలించింది.
చికిత్స కోసం ఆసుపత్రికి వచ్చే రోగులతో పాటు, వారితో వచ్చే కుటుంబ సభ్యులు కూడా ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొంటారని, వారికి కూడా ఆహారం ఏర్పాటు చేయడం చాలా అవసరమని ఆయన గ్రహించారు. ఈ ఆలోచనతోనే, ఆయన ప్రతిరోజూ “పిడికెడు పిండి” దానం చేయమని ప్రజలను ప్రోత్సహించడం ప్రారంభించారు. ఇంటింటికీ తిరిగి సేకరించిన ఈ చిన్న చిన్న దానాలే, కాలక్రమేణా ఆకలితో ఉన్న ఎంతోమందికి కడుపు నింపే ఆహారంగా మారాయి.
అలా చిన్నగా నాటిన సేవ అనే విత్తనం, కాలక్రమంలో పెద్ద వృక్షంగా ఎదిగింది. ఆ వృక్షం తన దయ, సేవ అనే కొమ్మలను ఎంతో దూరం వరకు విస్తరించి, ఎందరో అవసరంలో ఉన్నవారికి అండగా నిలిచింది.
నారాయణ సేవా సంస్థ దివ్యాంగులకు వైద్య సేవలు అందిస్తూ, వారిని సమాజంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా నిలబెట్టడానికి నిరంతరం కృషి చేస్తోంది. పుట్టుకతో వచ్చిన శారీరక లోపాలు, ప్రమాదాలు లేదా ఇతర కారణాల వల్ల వైకల్యానికి గురైన వారికి ఉచితంగా చికిత్స మరియు శస్త్రచికిత్సలు (ఆపరేషన్లు) నిర్వహిస్తోంది.
చికిత్స తర్వాత, వారు రోజువారీ జీవితంలో ఎవరిపైనా ఆధారపడకుండా సొంతంగా నడవడానికి వీలుగా కృత్రిమ అవయవాలు మరియు సహాయక పరికరాలను ఉచితంగా అందిస్తారు. ఆధునిక సాంకేతికతతో తయారు చేసిన ఈ కృత్రిమ కాళ్లు, కాలిపర్లు వారి జీవితాల్లో సరికొత్త వెలుగులను నింపుతున్నాయి.
ఉదయ్‌పూర్‌లోని నారాయణ సేవా సంస్థ ఆసుపత్రి ఈ సేవలకు ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేస్తోంది. ఇక్కడికి దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి చికిత్స కోసం ఎంతోమంది పేదలు వస్తుంటారు.
కేవలం వైద్యం అందించడమే కాకుండా, వారి కాళ్లపై వారు నిలబడేలా చేసినప్పుడే నిజమైన పునరావాసం సాధ్యమవుతుందని నారాయణ సేవా సంస్థ గట్టిగా నమ్ముతుంది. ఈ ఉద్దేశంతోనే, సంస్థ ఎన్నో రకాల నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు ఉపాధి శిక్షణ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తోంది.
దివ్యాంగులకు మరియు పేదలకు వారి ఆసక్తులు, సామర్థ్యాలకు తగినట్లుగా కుట్టుపని, కంప్యూటర్ కోర్సులు, మొబైల్ రిపేరింగ్ వంటి వివిధ రంగాలలో ఉచిత శిక్షణ ఇస్తున్నారు. ఈ శిక్షణ వారి స్వయం ఉపాధికి, గౌరవప్రదమైన జీవితానికి ఎంతో ఉపయోగపడుతోంది.
అలాగే సామాజిక పునరావాసంలో భాగంగా, ఈ సంస్థ ఉచిత సమూహ వివాహాలను కూడా నిర్వహిస్తోంది. ఇప్పటివరకు 47 సమూహ వివాహాల ద్వారా ఎంతోమంది దివ్యాంగులు మరియు పేద జంటలను ఒకటని చేసి, వారు గౌరవప్రదమైన కుటుంబ జీవితాన్ని ప్రారంభించేలా సహాయపడింది.
దివ్యాంగత వల్ల ఒక వ్యక్తి ప్రతిభ లేదా సామర్థ్యం తగ్గిపోదు. ఈ నమ్మకంతో నారాయణ సేవా సంస్థ దివ్యాంగులకు క్రీడల్లో పాల్గొని తమ ప్రతిభను చూపించే అవకాశాలను కల్పిస్తోంది. వీల్‌చైర్ క్రికెట్, బ్లైండ్ క్రికెట్, పారా స్విమ్మింగ్ వంటి క్రీడల ద్వారా క్రీడాకారులు తమ నైపుణ్యాలను ప్రదర్శించి, తమ క్రీడా కలలను సాకారం చేసుకునే అవకాశం పొందుతున్నారు.
ఈ కార్యక్రమాలు దివ్యాంగుల సామర్థ్యం, ప్రతిభ పట్ల సమాజంలో సానుకూలమైన ఆలోచనను పెంచడంలో కూడా సహాయపడుతున్నాయి.
సేవలో విద్య కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలకు మంచి విద్య అందించేలా సంస్థ కృషి చేస్తోంది. చెవిటి లేదా వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు, చూపు లోపం ఉన్న పిల్లలకు విద్యా సదుపాయాలు కల్పించడంతో పాటు, వారి సంపూర్ణ అభివృద్ధిపై కూడా దృష్టి పెడుతోంది.
సంస్థ నిర్వహిస్తున్న నారాయణ చిల్డ్రన్ అకాడమీ అనే ఇంగ్లీష్ మీడియం డిజిటల్ పాఠశాలలో 796 మందికి పైగా విద్యార్థులు ఉచితంగా చదువుకుంటున్నారు. ఆధునిక డిజిటల్ సదుపాయాలతో కూడిన ఈ పాఠశాలలో, మారుతున్న ప్రపంచానికి అనుగుణంగా పిల్లలు ధైర్యంగా ముందుకు సాగేందుకు అవసరమైన విద్యను అందిస్తున్నారు.
నారాయణ సేవా సంస్థ యొక్క 41 సంవత్సరాల ప్రయాణం కేవలం సంవత్సరాల సంఖ్య మాత్రమే కాదు. ఇది ఎన్నో నిరంతర ప్రయత్నాల కథ—ఇక్కడ ఎందరికో చికిత్స అందింది, ఎందరికో కృత్రిమ అవయవాలు అమర్చబడ్డాయి, ఎందరో పిల్లలకు చదువుకునే అవకాశం లభించింది, ఎంతోమంది దివ్యాంగులు కొత్త నైపుణ్యాలను నేర్చుకున్నారు మరియు ఎన్నో కుటుంబాలు తమ భవిష్యత్తుకు ఒక కొత్త బాటను వేసుకున్నాయి.
అవసరంలో ఉన్న దివ్యాంగులకు చికిత్సతో పాటు సంపూర్ణ పునరావాసం అందించడం సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యంగా కొనసాగుతోంది. ఆధునిక సాంకేతికతతో కృత్రిమ అవయవాలు అందించడం, నైపుణ్య శిక్షణ ద్వారా స్వయం ఆధారితంగా జీవించేలా చేయడం, క్రీడల ద్వారా ప్రతిభను చూపించే అవకాశాలు కల్పించడం, సమాజంలో సమానత్వం మరియు గౌరవం వంటి విలువలను బలపరచడం ఇందులో భాగం.
ఉదయ్‌పూర్‌లో “ఒక్క పిడికెడు పిండి” (ఏక్ ముట్ఠీ ఆటా) అనే భావనతో మొదలైన ఈ చిరు ప్రయత్నం, నేడు ఒక గొప్ప సేవా సంకల్పంగా మారింది. మార్పు ఎప్పుడూ పెద్ద పెద్ద వనరులతోనే మొదలవ్వాల్సిన అవసరం లేదని, ఒక చిన్న దయాగుణం, సేవ చేయాలనే నిజాయితీ గల సంకల్పంతో కూడా ప్రారంభించవచ్చని ఈ ప్రయాణం మనకు గుర్తుచేస్తోంది. దయ అనేది సేవకు పునాదిగా మారినప్పుడు, ఒక చిన్న ప్రయత్నం కూడా వేలాది మంది జీవితాల్లో కొత్త ఆశల వెలుగులను నింపగలదని నిరూపించడానికి నారాయణ సేవా సంస్థ యొక్క ఈ 41 ఏళ్ల ప్రయాణమే ఒక నిదర్శనం.
నారాయణ్ సేవా సంస్థాన్ 42వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా మీ అందరికీ హృదయపూర్వక అభినందనలు మరియు శుభాకాంక్షలు.
దీపావళి సంబరాల తర్వాత అన్నాచెల్లెళ్లు, అక్కాతమ్ముళ్ల బంధాన్ని ప్రేమ, నమ్మకం అనే రంగులతో అలంకరించే పండుగ వచ్చినప్పుడు ప్రతి ఇంటా మళ్లీ ఆనందం వెల్లివిరుస్తుంది.
దీపావళి దీపాల వెలుగులు ఇంకా ఇంటి ప్రాంగణాన్ని ప్రకాశింపజేస్తుండగానే, మరుసటి రోజు భక్తి మరియు ప్రకృతి పట్ల కృతజ్ఞతా భావాన్ని చాటిచెప్పే మరో పవిత్రమైన పండుగ వస్తుంది.
సనాతన ధర్మంలో, దీపావళిని సంతోషం, ఐశ్వర్యం మరియు కొత్త ఆరంభాల కలయికగా ఎంతో వేడుకగా జరుపుకుంటారు. ఈ పవిత్రమైన రోజున, భక్తులు లక్ష్మీదేవిని మరియు వినాయకుడిని పూజించి, తమ కుటుంబాల్లో శాంతి, సౌఖ్యాలు ప్రసాదించాలని వేడుకుంటారు.
