భారతీయ సంప్రదాయాలు, సంస్కృతిలో దసరా పండుగకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. నిజాయితీగా ఉండాలని, ధర్మం, నీతి, మంచి నడవడికతో జీవించాలని ఈ పండుగ మనకు తెలియజేస్తుంది. అధర్మం ఎంత బలంగా కనిపించినా, చివరికి గెలిచేది సత్యం, ధర్మమే అని ఈ పండుగ గుర్తుచేస్తుంది. విజయదశమి రోజున శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించడం, దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని ఓడించడం ముఖ్యమైన ఘట్టాలుగా చెబుతారు. ఈ రోజు చెడుపై మంచి, అబద్ధంపై నిజం, అన్యాయంపై న్యాయం సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా భావిస్తారు మత విశ్వాసాల ప్రకారం, ఈ రోజు కొత్త పనులు ప్రారంభించడానికి, ఆయుధ పూజ చేయడానికి, అలాగే మన బాధ్యతలను సక్రమంగా నిర్వర్తిస్తామని మరోసారి సంకల్పం చేసుకోవడానికి ఎంతో శుభప్రదమైన రోజుగా భావిస్తారు.
హిందూ పంచాంగం ప్రకారం, దసరాని విజయదశమి అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ పండుగ ఆశ్వయుజ మాసంలోని శుక్ల పక్ష దశమి తిథి రోజున జరుపుకుంటారు. శరన్నవరాత్రులలో తొమ్మిది రోజుల పాటు దుర్గాదేవి వివిధ రూపాలను పూజించిన తర్వాత, పదో రోజున విజయదశమిని జరుపుకుంటారు. ఈ సందర్భంగా శ్రీరాముడి విజయాన్ని, దుర్గాదేవి దివ్యశక్తిని భక్తితో స్మరించుకుంటారు.
ఈ ఏడాది ఆశ్వయుజ మాసంలోని శుక్ల పక్ష దశమి తిథి అక్టోబర్ 20న వస్తోంది. కాబట్టి, 2026లో దసరా పండుగని అక్టోబర్ 20న జరుపుకుంటారు.
విజయదశమి రోజున ఆయుధ పూజ చేసుకోవడానికి మరియు విజయాన్ని అందించే విజయ ముహూర్తానికి ఎంతో ప్రత్యేకత ఉంది. అక్టోబర్ 20, 2026 నాడు విజయ ముహూర్తం మధ్యాహ్నం 1:59 నుండి 2:45 వరకు ఉంటుంది. అలాగే, పూజలకు ఎంతో అనువైన అపరాహ్ణ కాలం మధ్యాహ్నం 1:14 నుండి 3:30 వరకు ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఈ సమయంలో భక్తిశ్రద్ధలతో ఆయుధ పూజ మరియు ఇతర శుభకార్యాలు నిర్వహించుకోవచ్చు.
దసరా పండుగలో అత్యంత ముఖ్యమైన వేడుక రావణాసురుడు, కుంభకర్ణుడు మరియు మేఘనాథుడి దిష్టిబొమ్మలను దహనం చేయడం. సూర్యాస్తమయం తర్వాత జరిగే ఈ రావణ దహనం… అధర్మం, అహంకారం, చెడు అంతమైపోవడానికి మరియు సత్యం, ధర్మం గెలవడానికి గుర్తుగా నిలుస్తుంది. అయితే, స్థానిక ఆచారాలు మరియు కార్యక్రమాల సమయాలను బట్టి రావణ దహనం చేసే సమయం ఊరు ఊరుకూ మారవచ్చు. అందుకే, ఖచ్చితమైన సమయం కోసం స్థానిక పంచాయగాలను లేదా నిర్వాహకులు ఇచ్చే అధికారిక ప్రకటనలను పరిశీలించడం మంచిది.
దసరా పండుగ శ్రీరాముడు, రావణుడి మధ్య జరిగిన యుద్ధానికి గుర్తుగా జరుపుకుంటారు. రామాయణం ప్రకారం, లంక రాజైన రావణుడు మోసం చేసి సీతమ్మవారిని అపహరించాడు. సీతమ్మవారిని రావణుడి చెర నుంచి విడిపించి, అధర్మాన్ని అంతం చేయడానికి శ్రీరాముడు వానర రాజు సుగ్రీవుడు, హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు, అంగదుడు, వానర సైన్యం సహాయంతో లంకకు బయలుదేరాడు.
లంకలో శ్రీరాముడు, రావణుడి మధ్య భీకర యుద్ధం జరిగింది. రావణుడు ఎంతో విద్యావంతుడు, బలవంతుడు. అనేక విషయాల్లో మంచి జ్ఞానం ఉన్నవాడు. అయినప్పటికీ, అతని అహంకారం, అన్యాయం, చెడు ప్రవర్తన చివరికి అతని పతనానికి కారణమయ్యాయి. చివరకు శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించి, ధర్మాన్ని నిలబెట్టి, సీతమ్మవారిని చెర నుంచి విడిపించాడు. ఈ విజయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ విజయదశమి పండుగని జరుపుకుంటారు.
విజయదశమికి సంబంధించిన మరో ముఖ్యమైన ఘట్టం దుర్గాదేవి, మహిషాసురుడి మధ్య జరిగిన యుద్ధం. పురాణాల ప్రకారం, మహిషాసురుడు తన అపారమైన బలంతో అహంకారిగా మారి, దేవతలను, లోకాల్లోని ప్రజలను హింసించడం మొదలుపెట్టాడు. అతని బాధల నుంచి అందరినీ కాపాడటానికి దేవతలందరి దివ్యశక్తులు కలిసి దుర్గాదేవి అవతరించింది. ఆమె తొమ్మిది రోజుల పాటు మహిషాసురుడితో యుద్ధం చేసి, పదో రోజున అతడిని ఓడించింది. ఇలా ధర్మాన్ని కాపాడి, లోకంలో శాంతిని నెలకొల్పింది.
ఈ విజయాన్ని అధర్మంపై దైవశక్తి సాధించిన విజయంగా భావిస్తారు. శరన్నవరాత్రుల్లో తొమ్మిది రోజుల పాటు దుర్గాదేవిని పూజించడం, పదో రోజున విజయదశమిని జరుపుకోవడం ఈ మత విశ్వాసానికి సంబంధించిన సంప్రదాయాలుగా కొనసాగుతున్నాయి.
విజయదశమి అంటే కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు. మనల్ని మనం తెలుసుకోవడానికి, మనలోని చెడు ఆలోచనలను తొలగించుకోవడానికి కూడా ఇది ఒక మంచి అవకాశం. రావణుడి పది తలలు కామం, కోపం, అత్యాశ, మమకారం, గర్వం, అసూయ, అహంకారం, బద్ధకం, హింస, అన్యాయం వంటి చెడు లక్షణాలకు గుర్తుగా భావిస్తారు. ఈ భావన మనలోని చెడు లక్షణాలను గుర్తించి, వాటిని వదిలించుకోవడానికి ప్రేరణనిస్తుంది.
శ్రీరాముడి జీవితం మనకు గౌరవం, దయ, నిజాయితీ, బాధ్యత వంటి మంచి లక్షణాలను నేర్పుతుంది. ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా ఆయన ధర్మ మార్గాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. అందుకే దసరా పండుగ మన రోజువారీ జీవితంలో నిజాయితీగా ఉండాలని, వినయంగా మెలగాలని, మంచి పనులు చేయాలని చెబుతుంది. ఈ దసరా రోజున మన ప్రవర్తనలో దయని పెంచుకోవాలని, స్వార్థం కంటే ఇతరులకు సహాయం చేయడానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని, అహంకారానికి బదులుగా వినయంతో ఉండాలని సంకల్పం చేసుకుందాం.
భారతీయ సంస్కృతిలో పండుగల ఆనందాన్ని ఇతరులతో పంచుకున్నప్పుడే ఆ ఆనందం పూర్తవుతుందని భావిస్తారు. సహాయం, ప్రేమ, ఆదరణ అవసరమైన వారితో మన సంతోషాన్ని పంచుకోవాలని విజయదశమి మనకు నేర్పుతుంది. ఆర్థికంగా ఇబ్బందుల్లో ఉన్న కుటుంబాలకు సహాయం చేయడం, దివ్యాంగులకు సేవ చేయడం ఈ పండుగ రోజున పుణ్యకార్యాలుగా భావిస్తారు.
మీకు ఉన్న స్థోమతని బట్టి పేదవారికి ఆహారం, నిత్యావసర వస్తువులు దానం చేసి, వారి జీవితాల్లో ఆశను, ఆనందాన్ని నింపండి.
దసరా పండుగ మనకు చెప్పే గొప్ప విషయం ఏమిటంటే, బయట ఉన్న శత్రువులను ఓడించడం మాత్రమే విజయం కాదు. మనలో ఉన్న చెడు లక్షణాలను జయించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. రావణుడి పతనం అహంకారం వల్ల ఎలాంటి పరిణామాలు ఎదురవుతాయో గుర్తుచేస్తుంది. శ్రీరాముడి జీవితం నిజాయితీ, సహనం, ధర్మం ఎంత గొప్పవో తెలియజేస్తుంది.
ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా నిజం చెప్పడం, నిజాయితీగా ఉండటం మానకూడదని ఈ పండుగ మనకు నేర్పుతుంది. మన బలాన్ని ఇతరులను బాధించడానికి కాకుండా, వారిని కాపాడటానికి, ఆదుకోవడానికి ఉపయోగించాలి. వినయంతో కూడిన జ్ఞానం, మంచి ప్రవర్తనతో సాధించే విజయం, ఇతరులకు సేవ చేయాలనే మనసుతో కూడిన సంపద మన జీవితానికి నిజమైన అర్థాన్ని ఇస్తాయి.
ఈ విజయదశమి రోజున మనలోని అహంకారం, కోపం, అత్యాశ, ద్వేషాన్ని వదిలించుకోవాలని సంకల్పం చేసుకుందాం. మన రోజువారీ జీవితంలో దయ, ప్రేమ, వినయం, సేవాభావాన్ని అలవర్చుకుందాం. దేవుడిని ప్రార్థించి, పూజలు చేయడంతో పాటు అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేస్తే, ఈ పండుగ ఆనందం మరింత అర్థవంతంగా మారుతుంది.
అందరికీ దసరా శుభాకాంక్షలు!
దీపావళి సంబరాల తర్వాత అన్నాచెల్లెళ్లు, అక్కాతమ్ముళ్ల బంధాన్ని ప్రేమ, నమ్మకం అనే రంగులతో అలంకరించే పండుగ వచ్చినప్పుడు ప్రతి ఇంటా మళ్లీ ఆనందం వెల్లివిరుస్తుంది.
దీపావళి దీపాల వెలుగులు ఇంకా ఇంటి ప్రాంగణాన్ని ప్రకాశింపజేస్తుండగానే, మరుసటి రోజు భక్తి మరియు ప్రకృతి పట్ల కృతజ్ఞతా భావాన్ని చాటిచెప్పే మరో పవిత్రమైన పండుగ వస్తుంది.
సనాతన ధర్మంలో, దీపావళిని సంతోషం, ఐశ్వర్యం మరియు కొత్త ఆరంభాల కలయికగా ఎంతో వేడుకగా జరుపుకుంటారు. ఈ పవిత్రమైన రోజున, భక్తులు లక్ష్మీదేవిని మరియు వినాయకుడిని పూజించి, తమ కుటుంబాల్లో శాంతి, సౌఖ్యాలు ప్రసాదించాలని వేడుకుంటారు.
