കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷത്തിൽ വരുന്ന ഏകാദശി തിഥി, ഭഗവാൻ ശ്രീഹരി വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിന് അതീവ പുണ്യകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം ദേവുത്ഥാനി ഏകാദശി, ദേവോത്ഥാന ഏകാദശി അല്ലെങ്കിൽ പ്രബോധനി ഏകാദശി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആഷാഢ മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശി മുതൽ നാല് മാസക്കാലത്തേക്ക് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ‘യോഗനിദ്ര’യിൽ (ദിവ്യമായ ഉറക്കത്തിൽ) പ്രവേശിക്കുന്നുവെന്നും, കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശിയിൽ അദ്ദേഹം ഉണരുന്നുവെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവാന്റെ ഉണരലോടെ ‘ചാതുർമാസ’ വ്രതകാലം സമാപിക്കുകയും, മതപരവും മംഗളകരവുമായ കർമ്മങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള ശുഭകാലം തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കും ആരാധനകൾക്കും അപ്പുറം, ഭക്തി, ആത്മനിയന്ത്രണം, സേവനം, പരോപകാരം എന്നീ സന്ദേശങ്ങൾ കൂടി നൽകുന്ന ഒരു പുണ്യദിനമാണ് ദേവുത്ഥാനി ഏകാദശി. ഈ ദിവസം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെയും ലക്ഷ്മീദേവിയെയും ആരാധിക്കുകയും, തുളസീദേവിക്ക് ദീപം സമർപ്പിക്കുകയും, ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുകയും വേണം. കൂടാതെ, സ്വന്തം കഴിവനുസരിച്ച് അർഹരായവർക്ക് സഹായങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
വൈദിക പഞ്ചാംഗമനുസരിച്ച്, 2026-ലെ ദേവുത്ഥാനി ഏകാദശി നവംബർ 20 വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് വരുന്നത്. 2026 നവംബർ 20-ന് രാവിലെ 07:15-ന് ആരംഭിച്ച്, 2026 നവംബർ 21-ന് രാവിലെ 06:31-ന് ഏകാദശി തിഥി അവസാനിക്കുന്നു. സൂര്യോദയ സമയത്തുള്ള തിഥിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ‘ഉദയതിഥി’ പ്രകാരം, ദേവുത്ഥാനി ഏകാദശി വ്രതം നവംബർ 20-ന് അനുഷ്ഠിക്കണം.
വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഭക്തർ, ദ്വാദശി തിഥിയിൽ വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള (‘പാരണ’) കൃത്യമായ സമയം അറിയാൻ തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തെ പഞ്ചാംഗം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. സൂര്യോദയ സമയം ഓരോ സ്ഥലത്തും വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ, വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന സമയത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ വരാം.
പുരാണ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു യോഗനിദ്രയിലേക്ക് (ദിവ്യമായ ഉറക്കത്തിലേക്ക്) പ്രവേശിക്കുന്നതോടെയാണ് ‘ചാതുർമാസം’ ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ, മറ്റ് മംഗളകരമായ ചടങ്ങുകളും ആഘോഷങ്ങളും മാറ്റിവെച്ച്, ഈശ്വരഭജനം, വ്രതം, തപസ്സ്, ആത്മീയ സാധനകൾ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. കാർത്തിക ശുക്ല ഏകാദശിയിൽ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ഉണരുന്നതോടെ ചാതുർമാസം അവസാനിക്കുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ, ദേവന്മാർ ഉണരുന്ന ദിവസമായി ‘ദേവുത്ഥാനി ഏകാദശി’ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം മുതൽ വിവാഹം, ഗൃഹപ്രവേശം തുടങ്ങിയ മംഗളകരമായ ചടങ്ങുകൾ നടത്തുന്നതിനുള്ള ശുഭമുഹൂർത്തങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു.
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പരിപാലകനായി ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഈ ദിവസം ഭക്തർ തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം, സമാധാനം, ഐശ്വര്യം, ധർമ്മം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നതിനായി ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനൊപ്പം (ഹരി) ലക്ഷ്മീദേവിയെയും ആരാധിക്കുന്നതിലൂടെ, കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും ഭാഗ്യത്തിനും വേണ്ടി ഭക്തർ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
ദേവുത്ഥാനി ഏകാദശി ദിവസം രാവിലെ കുളിച്ച് ശുദ്ധമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുക. ആരാധനയ്ക്കായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥലം വൃത്തിയാക്കി, അവിടെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെയും ലക്ഷ്മി ദേവിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങളോ ചിത്രങ്ങളോ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക.
ദേവതകൾക്ക് മുന്നിൽ വിളക്ക് തെളിയിച്ചുകൊണ്ട് പൂജ ആരംഭിക്കുക. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന് മഞ്ഞ പൂക്കൾ, ചന്ദനം, പഴങ്ങൾ എന്നിവ സമർപ്പിക്കുക. ലക്ഷ്മി ദേവിക്ക് പൂക്കൾ അർപ്പിക്കുകയും, ധൂപവും വിളക്കും കാണിക്കുകയും ചെയ്യുക.
തുടർന്ന്, ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുക. “ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ” എന്ന മന്ത്രം ജപിക്കുന്നത് അതീവ ശുഭകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഭക്തിക്കനുസരിച്ച്, ‘വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം’ ചൊല്ലാവുന്നതാണ്; കൂടാതെ ‘ദേവ് ഉത്ഥാനി ഏകാദശി’യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്രതകഥ കേൾക്കുകയും ചെയ്യാം.
ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനും ലക്ഷ്മി ദേവിക്കും ആരതി ഉഴിഞ്ഞുകൊണ്ട് പൂജ പൂർത്തിയാക്കുക. കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനും ആരോഗ്യത്തിനും ക്ഷേമത്തിനുമായി ഭഗവാനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുക; ഒപ്പം സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും നന്മയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കാനും മറക്കരുത്.
‘ദേവ് ഉത്ഥാനി ഏകാദശി’യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ആചാരമാണ് ‘തുളസീ വിവാഹം’ (തുളസി ചെടിയുടെ വിവാഹ ചടങ്ങ്). വിശ്വാസപ്രകാരം, തുളസി ചെടി ലക്ഷ്മി ദേവിയുടെയും, ‘ശാലിഗ്രാമം’ (വിശുദ്ധ ശില) ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെയും പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ഈ ദിവസം തുളസിയും ശാലിഗ്രാമവും തമ്മിലുള്ള വിവാഹ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നതിലൂടെ ഭക്തർ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെയും ലക്ഷ്മി ദേവിയുടെയും അനുഗ്രഹം തേടുന്നു.
തുളസീ വിവാഹത്തിനായി, തുളസി ചെടി അലങ്കരിക്കുക. തുളസി മാതാവിന് ‘ചുൻരി’ (വിശുദ്ധ വസ്ത്രം), റോലി (കുങ്കുമം), അക്ഷതം (അരിയാദികൾ), പൂക്കൾ, മറ്റ് പൂജാദ്രവ്യങ്ങൾ എന്നിവ സമർപ്പിക്കുക. ശാലിഗ്രാമത്തെയും പൂജിച്ച ശേഷം, ഇവ രണ്ടിനെയും ഒരു വിവാഹ മണ്ഡപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, നിങ്ങളുടെ കുടുംബ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് വിവാഹ ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കുക.
മംഗളകരമായ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുക, ഭഗവാന് ആരതി ഉഴിയുക, തുടർന്ന് പ്രസാദം വിതരണം ചെയ്യുക. തുളസീ വിവാഹത്തിലൂടെ (തുളസിയുടെ ആചാരപരമായ വിവാഹം), നിങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന് സന്തോഷവും ഭാഗ്യവും ക്ഷേമവും ലഭിക്കാനായി പ്രാർത്ഥിക്കുക.
ഏകാദശി വ്രതത്തിൽ, ശരീരശുദ്ധി പോലെ തന്നെ മനഃശുദ്ധിയും പ്രധാനമാണ്. വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ തങ്ങളുടെ ശാരീരിക ശേഷിക്കും ആരോഗ്യത്തിനും അനുസൃതമായി വേണം വ്രതം ആചരിക്കാൻ. ഫലാഹാരം (പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ചുള്ള വ്രതം) അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്ക് പഴങ്ങൾ, പാൽ, മറ്റ് സാത്വികമായ (ശുദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമായ) ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കാവുന്നതാണ്.
ഈ ദിവസം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ടും, ഭജന-കീർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടുകൊണ്ടും, മതഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിച്ചുകൊണ്ടും ചെലവഴിക്കുക. കോപം, അഹങ്കാരം, കഠിനമായ വാക്കുകൾ, മറ്റുള്ളവരോടുള്ള വിദ്വേഷം എന്നിവ ഒഴിവാക്കുക. ഭഗവാനോടുള്ള ഭക്തിയോടൊപ്പം, സേവനമനോഭാവവും നിസ്വാർത്ഥതയും നിങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക.
ദ്വാദശി നാളിൽ ഉചിതമായ സമയത്ത് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുക (പാരണ); ബ്രാഹ്മണർക്കും അർഹരായവർക്കും ദാനം നൽകിയ ശേഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കുക. നിങ്ങളുടെ കുടുംബ പാരമ്പര്യങ്ങൾക്കും പ്രാദേശിക പഞ്ചാംഗത്തിനും അനുസൃതമായി വ്രതനിയമങ്ങൾ പാലിക്കുക.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് പണ്ഡർപൂർ. കാർത്തിക ഏകാദശി നാളിൽ ഇവിടെ വലിയൊരു മേള നടക്കുന്നു. ഭഗവാൻ വിഠോബയുടെ ദർശനം തേടി നിരവധി ഭക്തർ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു. ഭഗവാൻ വിഠോബയെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു അവതാരമായി (രൂപമായി) കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പണ്ഡർപൂരിലെ ഭക്തി പാരമ്പര്യത്തിൽ കീർത്തനങ്ങൾക്കും ഭജനകൾക്കും ഭഗവാന്റെ നാമജപത്തിനും പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ഭക്തർ ഭഗവാൻ വിഠോബയുടെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങുകയും തങ്ങളുടെ ആത്മീയ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കാർത്തിക മാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ ഗുജറാത്തിലെ ഗിർനാർ പർവ്വതവുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ, ധാരാളം ഭക്തർ ഗിർനാർ പർവ്വതത്തിന് ചുറ്റും ‘പരിക്രമ’ (പ്രദക്ഷിണം) നടത്തുന്നു. ദുഷ്കരമായ പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഭക്തർ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസവും ദൈവത്തോടുള്ള നന്ദിയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ഗിർനാർ പരിക്രമ അതിന്റെ മതപരമായ പ്രാധാന്യത്തിന് മാത്രമല്ല, അത് ആവശ്യപ്പെടുന്ന കഠിനവ്രതം, ക്ഷമ, അച്ചടക്കം എന്നിവയ്ക്കും പേരുകേട്ടതാണ്. ഈ അവസരത്തിൽ, ഭക്തർ പർവ്വതവും അതിനു ചുറ്റുമുള്ള പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും സന്ദർശിക്കുന്നു. അവർ പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിക്കുകയും ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹം തേടുകയും ചെയ്യുന്നു.
രാജസ്ഥാനിലെ പുഷ്കറിൽ, കാർത്തിക മാസത്തിലെ ഏകാദശി വലിയ ആഘോഷത്തോടെ കൊണ്ടാടുന്നു. പുഷ്കർ തടാകവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ക്ഷേത്രവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഈ സ്ഥലം രാജ്യത്തിനകത്തുനിന്നും പുറത്തുനിന്നുമുള്ള ഭക്തർക്ക് ഒരു പ്രധാന വിശ്വാസ കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു. കാർത്തിക മാസത്തിൽ പുഷ്കർ തടാകത്തിൽ കുളിക്കുന്നതും, ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നതും, ‘ദീപദാനം’ (വിളക്കുകൾ അർപ്പിക്കുക) ചെയ്യുന്നതും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ള കാര്യങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അവസരത്തിൽ, രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാധുക്കളും സന്യാസിമാരും ഭക്തരും പുഷ്കറിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. മതപരമായ പ്രാധാന്യത്തിനപ്പുറം, രാജസ്ഥാനിലെ നാടോടി സംസ്കാരത്തെയും പാരമ്പര്യങ്ങളെയും അടുത്തറിയാനുള്ള മനോഹരമായ അവസരം കൂടിയാണ് പുഷ്കർ മേള.
സനാതന പാരമ്പര്യത്തിൽ, ദാനം എന്നത് ധർമ്മത്തിന്റെയും പരോപകാരത്തിന്റെയും അവിഭാജ്യ ഘടകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആവശ്യത്തിലിരിക്കുന്നവരുടെ ക്ഷേമത്തിനും നിലനിൽപ്പിനുമായി സ്വന്തം വിഭവങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കുക എന്നത് ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന തത്വമാണ്. വിവിധ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ഇക്കാര്യം ആവർത്തിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ദാനത്തിന്റെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ച് ഊന്നിപ്പറയുന്ന കൂർമ്മപുരാണം ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:
സ്വർഗായുർഭൂതികമേന തഥാ പാപോപശാന്തയേ,
മുമുക്ഷുണാ ച ദാതവ്യം ബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തഥാർഹവമ്.
സ്വർഗ്ഗം, ദീർഘായുസ്സ്, ഐശ്വര്യം എന്നിവ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും, പാപങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനമോ ‘മോക്ഷമോ’ (മുക്തി) തേടുന്നവരും, അർഹരായവർക്ക് ഭക്തിപൂർവ്വം ദാനം നൽകണം എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം.
ദേവുത്ഥാന ഏകാദശി നാളിൽ, നിങ്ങളുടെ കഴിവനുസരിച്ച് ധാന്യങ്ങളോ, ഭക്ഷണമോ, അല്ലെങ്കിൽ അത്യാവശ്യ സാധനങ്ങളോ ദാനം ചെയ്യുക. ആവശ്യത്തിലിരിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുകയോ, ദരിദ്രമായ ഒരു കുടുംബത്തെ സഹായിക്കുകയോ, നിസ്സഹായരായവർക്ക് ഒരു താങ്ങായി മാറുകയോ ചെയ്യുക.
ദാനം നൽകുമ്പോൾ പ്രകടനപരത ഒഴിവാക്കുക; നിങ്ങളുടെ സേവനം ആത്മാർത്ഥമായ ഭക്തിയിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക. സ്വീകർത്താവിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ നിറവേറ്റുന്ന സഹായം നൽകുന്നത്, ദാനധർമ്മത്തിന്റെ ചൈതന്യത്തെ അർത്ഥപൂർണ്ണമാക്കുന്നു. ദേവുത്ഥാന ഏകാദശിയിൽ അന്നദാനം
ജീവിതത്തിന് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒന്നാണ് ഭക്ഷണം. വിശക്കുന്നവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത് കരുണയുടെയും മാനവികതയുടെയും ഏറ്റവും സ്വാഭാവികമായ പ്രകടനങ്ങളിലൊന്നാണ്. അതിനാൽ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഉണർവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഈ പുണ്യ ഏകാദശി നാളിൽ, ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ, ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്ന കർമ്മത്തിലും ഏർപ്പെടുക.
നിരാലംബർ, ദരിദ്രർ, ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികൾ എന്നിവർക്കായി ‘നാരായണ സേവാ സംസ്ഥാൻ’ നടത്തുന്ന അന്നദാന സംരംഭങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുക. നിങ്ങളുടെ കഴിവനുസരിച്ച് സംഭാവന നൽകുകയും, സഹായം ആവശ്യമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.
ഭഗവാൻ ശ്രീഹരിയുടെ പാദപത്മങ്ങളിൽ പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം, സഹായം ആവശ്യമുള്ളവരെ ഭഗവാൻ നാരായണന്റെ തന്നെ രൂപങ്ങളായി കണ്ട് അവർക്ക് സേവനം ചെയ്യുക. ഈ ദേവുത്ഥാന ഏകാദശിയിൽ, സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതോടൊപ്പം, നിർഭാഗ്യവശാൽ ജീവിതത്തിൽ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവരുടെ ജീവിതത്തിലും സന്തോഷം കൊണ്ടുവരാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുക.
ചോദ്യം: 2026-ലെ ദേവുത്ഥാന ഏകാദശി എന്നാണ്?
ഉത്തരം: 2026 നവംബർ 20 വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് ദേവുത്ഥാന ഏകാദശി ആചരിക്കുന്നത്.
ചോദ്യം: എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ ഏകാദശിയെ ‘ദേവുത്ഥാന ഏകാദശി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്?
ഉത്തരം: മതവിശ്വാസമനുസരിച്ച്, ആഷാഢ മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശി നാളിൽ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ‘യോഗനിദ്ര’യിൽ (ദിവ്യമായ ഉറക്കത്തിൽ) പ്രവേശിക്കുകയും, കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശി നാളിൽ ഉണരുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ദിവസത്തെ ‘ദേവുത്ഥാന ഏകാദശി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ചോദ്യം: ദേവുത്ഥാന ഏകാദശിയിൽ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം?
ഉത്തരം: ദേവുത്ഥാന ഏകാദശി നാളിൽ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെയും ദേവി ലക്ഷ്മിയെയും ആരാധിക്കണം.
ചോദ്യം: ദേവുത്ഥാന ഏകാദശിയിൽ എങ്ങനെയുള്ള ദാനമാണ് നൽകേണ്ടത്?
ഉത്തരം: നിങ്ങളുടെ ഭക്തിക്കും കഴിവനുസരിച്ച് ഭക്ഷണവും മറ്റ് അവശ്യസാധനങ്ങളും ദാനം ചെയ്യാവുന്നതാണ്.