అజ ఏకాదశి 2026: తేదీ, శుభ ముహూర్తం, ఉపవాస విధానం, పూజా విధానం మరియు దానధర్మం యొక్క ప్రాముఖ్యత

సనాతన ధర్మంలో శ్రీమహావిష్ణువు పూజకు ఏకాదశి తిథి ఎంతో పవిత్రమైనది. సంవత్సరం పొడవునా వచ్చే ప్రతి ఏకాదశికి ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది. భాద్రపద మాసంలోని కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశినే “అజ ఏకాదశి” అని పిలుస్తారు.

మత విశ్వాసాల ప్రకారం, ఈ పవిత్రమైన రోజున శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించడం, ఉపవాసం ఉండటం, ఆ హరి నామాన్ని స్మరించుకోవడం మరియు అవసరంలో ఉన్న పేదవారికి సహాయం (సేవ) చేయడం వల్ల అనంతమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. అంతేకాకుండా ఆ శ్రీహరి దివ్య ఆశీస్సులు ఎల్లప్పుడూ మనపై ఉంటాయి.

అజ ఏకాదశిని పాపాలను తొలగించే పవిత్రమైన ఏకాదశిగా కూడా భావిస్తారు. ఈ పవిత్రమైన రోజున నిష్ఠతో, భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీమహావిష్ణువును పూజిస్తూ ఉపవాసం ఉంటే, మనసుకు ప్రశాంతత లభించడంతో పాటు ఆత్మ శుద్ధి కలుగుతుందని నమ్మకం.

2026లో అజ ఏకాదశి ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

 దృక్ పంచాంగం ప్రకారం, 2026లో అజ ఏకాదశి ఉపవాసం సెప్టెంబర్ 7న, సోమవారం పాటించాలి. ఏకాదశి తిథి సెప్టెంబర్ 6 సాయంత్రం 7:29 గంటలకు ప్రారంభమై, సెప్టెంబర్ 7 సాయంత్రం 5:03 గంటలకు ముగుస్తుంది. హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం సూర్యోదయ సమయానికి ఉన్న తిథిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. అందుకే అజ ఏకాదశి ఉపవాసాన్ని సెప్టెంబర్ 7న పాటిస్తారు.

ఉపవాసాన్ని సెప్టెంబర్ 8 ఉదయం 6:21 గంటల నుంచి 8:50 గంటల మధ్య విరమించవచ్చు. దీనినే పారణ సమయం అంటారు.అయితే, మీ ప్రాంతాన్ని బట్టి సమయాల్లో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు. కాబట్టి మీ స్థానిక పంచాంగం ప్రకారం ఉపవాసం మరియు పారాయణ సమయాలను ఒకసారి నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.

అజ ఏకాదశి యొక్క ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత

శ్రీమహావిష్ణువును సృష్టిని కాపాడే పరమాత్మగా భావిస్తారు. ధర్మాన్ని, నీతిని, శాంతిని, సృష్టిలో సమతుల్యతను కాపాడేది ఆయనే అని నమ్మకం. అందుకే ఏకాదశి రోజున శ్రీహరిని భక్తితో పూజించడం వల్ల మనలో భక్తి, మంచి ఆలోచనలు, ఆధ్యాత్మిక భావనలు పెరుగుతాయని విశ్వసిస్తారు.

ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం, అజ ఏకాదశి ఉపవాసం పాటించడం వల్ల పాపాల నుంచి విముక్తి లభించి, మోక్షం వైపు అడుగులు వేయడానికి మార్గం సుగమమవుతుంది. ఉపవాసంతో పాటు ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు కథను వినడం, విష్ణు సహస్రనామం పారాయణం చేయడం, హరి నామస్మరణ చేయడం ఎంతో పుణ్యప్రదమని భావిస్తారు.

శ్రీమద్ భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెప్పారు:

“ఎవరైనా భక్తితో నాకు ఒక ఆకు, ఒక పువ్వు, ఒక పండు లేదా కొద్దిగా నీటిని సమర్పించినా, స్వచ్ఛమైన మనసుతో, నిజమైన భక్తితో సమర్పించిన ఆ కానుకను నేను ప్రేమగా స్వీకరిస్తాను.”

అజ ఏకాదశి ఉపవాసం భక్తి, ఆత్మశుద్ధి కోసం పాటించే పవిత్రమైన వ్రతం. ఉపవాసం ఉండేవారు దశమి తిథి రాత్రి నుంచే సాత్వికమైన ఆహారం తీసుకోవడం మంచిది. ఏకాదశి రోజు ఉదయం స్నానం చేసి, శుభ్రమైన బట్టలు ధరించి, శ్రీమహావిష్ణువును పూజించి ఉపవాస దీక్ష తీసుకోవాలి.

తమ ఆరోగ్యం, శక్తి సామర్థ్యాన్ని బట్టి నిర్జల ఉపవాసం (నీళ్లు కూడా తీసుకోకుండా), కేవలం నీటితో ఉపవాసం లేదా పండ్లు తీసుకుంటూ ఉపవాసం పాటించవచ్చు. సాధారణంగా ఏకాదశి ఉపవాసంలో అన్నం, ధాన్యాలు తీసుకోకుండా ఉంటారు.  రోజంతా శ్రీమహావిష్ణువును స్మరిస్తూ,

 “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే మంత్రాన్ని జపించాలి.

ఉపవాస సమయంలో మన ఆలోచనలు, మాటలు, పనులు స్వచ్ఛంగా, సాత్వికంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. వీలైనంత వరకు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనాలి. భగవంతుని కథలు వినడం, భజనలు, కీర్తనలు చేయడం, హరి నామస్మరణ చేయడం వంటివి చేయవచ్చు. మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథిలో, శ్రీమహావిష్ణువును పూజించిన తర్వాత నిర్దేశించిన పారణ సమయంలో ఉపవాసాన్ని విరమించాలి.

అజ ఏకాదశి పూజా విధానం

అజ ఏకాదశి రోజున ముందుగా పూజ చేసే స్థలాన్ని బాగా శుభ్రం చేసుకోవాలి. తర్వాత ఒక చెక్క పీటపై పసుపు రంగు వస్త్రాన్ని పరిచి, దానిపై శ్రీ మహావిష్ణువు విగ్రహం లేదా ఫొటోను పెట్టుకోవాలి.

ఆ తర్వాత స్వామివారికి నీటితో అభిషేకం చేసి, గంధం, పసుపు రంగు పూలు, అక్షింతలు, ధూపం, దీపం సమర్పించాలి. పండ్లు, స్వీట్లు నైవేద్యంగా పెట్టాలి.

పూజ చేసేటప్పుడు శ్రీ మహావిష్ణువు మంత్రాలను జపిస్తూ, అజ ఏకాదశి వ్రత కథను వినాలి. సాయంత్రం శ్రీ మహావిష్ణువుకు హారతి ఇచ్చి, మన కుటుంబంలో అందరికీ సుఖసంతోషాలు, శాంతి, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం మరియు క్షేమం కలగాలని భక్తితో ప్రార్థించాలి.

అజ ఏకాదశి రోజున దానం చేయడం యొక్క ప్రాముఖ్యత

సనాతన ధర్మంలో దానం చేయడం చాలా మంచి మరియు పుణ్యకార్యంగా భావిస్తారు. మనకు చేతనైనంతలో అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం, వారి జీవితంలో కొంత సంతోషాన్ని తీసుకురావడం దానం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.

శ్రీమద్భగవద్గీతలో కూడా శ్రీకృష్ణుడు దానం యొక్క గొప్పతనాన్ని వివరించారు.

ఎలాంటి ప్రతిఫలం ఆశించకుండా, ఇది నా బాధ్యత అనే భావంతో, సరైన సమయంలో, సరైన ప్రదేశంలో, అర్హత ఉన్న వ్యక్తికి చేసే దానాన్ని సాత్త్విక దానం అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు.

అజ ఏకాదశి రోజున చేసే అన్నదానం

సనాతన ధర్మంలో అన్నదానం, ధాన్యదానం ఎంతో గొప్ప దానాలుగా భావిస్తారు. ఆకలితో ఉన్నవారికి భోజనం పెట్టడం అనేది మానవత్వం, దయను చూపించే మంచి మార్గం.

ఈ సేవా భావంతో నారాయణ సేవా సంస్థ పేద, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన, నిరుపేద మరియు దివ్యాంగ పిల్లలకు భోజన సేవలను అందిస్తోంది. అజ ఏకాదశి వంటి పవిత్రమైన రోజున మీరు కూడా మీ భక్తిని సేవతో కలిపి, అవసరంలో ఉన్న ఒక చిన్నారికి పౌష్టికమైన, కడుపునిండా భోజనం అందించే ఈ మంచి కార్యక్రమంలో భాగస్వాములు కావచ్చు.

అజ ఏకాదశి రోజున శ్రీ మహావిష్ణువును భక్తితో పూజించండి, హరి నామాన్ని జపించండి, ఉపవాసం పాటించండి. అలాగే మీ శక్తికి తగ్గట్టుగా దానం చేసి, అవసరంలో ఉన్నవారికి సేవ చేయాలని సంకల్పించండి.

ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న: 2026లో అజ ఏకాదశి ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

సమాధానం: అజ ఏకాదశి వ్రతాన్ని 2026 సెప్టెంబర్ 7న జరుపుకుంటారు.

ప్రశ్న: అజ ఏకాదశి తిథి ఎప్పుడు ప్రారంభమై, ఎప్పుడు ముగుస్తుంది?

సమాధానం: ఏకాదశి తిథి 2026 సెప్టెంబర్ 6న రాత్రి 7:29 గంటలకు ప్రారంభమై, సెప్టెంబర్ 7న సాయంత్రం 5:03 గంటలకు ముగుస్తుంది.

ప్రశ్న: అజ ఏకాదశి ఉపవాసాన్ని ఎప్పుడు విరమించాలి ?

సమాధానం: అజ ఏకాదశి ఉపవాసాన్ని 2026 సెప్టెంబర్ 8న ఉదయం 6:21 నుండి 8:50 గంటల మధ్య విరమించవచ్చు.

ప్రశ్న: అజ ఏకాదశి రోజున ఏ దేవుడిని పూజిస్తారు?

సమాధానం: ఈ విశ్వాన్ని కాపాడే శ్రీమహావిష్ణువును అజ ఏకాదశి రోజున పూజిస్తారు.

ప్రశ్న: అజ ఏకాదశి రోజున ఏ వస్తువులు దానం చేయాలి?

సమాధానం: అజ ఏకాదశి రోజున అన్నదానం మరియు ధాన్యదానం చేయడం ఎంతో శ్రేష్ఠం.